Dàn ý diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông

Phân tích tâm trạng của nhân vật Mị trong đêm tình mùa đông gồm dàn ý kèm theo 5 bài văn mẫu, giúp các em học sinh lớp 12 hiểu sâu sắc hơn về tác phẩm, cũng như ôn thi thật tốt cho kỳthi THPT Quốc gia 2021sắp tới

I. Phân tích đề

Yêu cầu : nghiên cứu và phân tích tâm trạng và hành độngcủa Mị trong đêm cứuA Phủ .
Phạm vi tư liệu, dẫn chứng : từ ngữ, cụ thể tiêu biểu vượt trội trongtruyện ngắnVợ chồng A Phủcủa Tô Hoài .

Phương pháp lập luận chính: phân tích.

II. Hệ thống luận điểm

Luận điểm 1 : Tâm trạngcủa Mị trước đêm cởi trói cho A Phủ
Luận điểm 2 : Thương người cùng cảnh ngộ
Luận điểm 3 : Tình thương lớn hơn cái chết
Luận điểm 4 : Từ cứu người đến cứu mình .

III. Phân tích tâm trạng của Mị trong đêm tình mùa đông

Để hiểu rõ hơn về nhân vật này, tất cả chúng ta hãy cùng nghiên cứu và phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa đông. Các diễn biến diễn biến trong tác phẩm đã khắc họa chân thực và rõ nét nhất về người con gái nơi núi rừng Tây Bắc này .

Mị trước đêm tình mùa đông

Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đôngPhân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông
Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đôngTrước đêm tình mùa đông ấy, Mị đã phải chịu biết bao tủi nhục, bao đầy đọa ép chế. Bởi đã từng có lúc nàng muốn ăn lá ngón để kết thúc đời sống tù tùng này. Những nỗi khổ đau mà nàng đã trải qua khiến người phụ nữ này trở thành người vô hồn không còn cảm quan về thời hạn cũng như khoảng trống. Kiếp sống này, với Mị, có khác chị với con trâu, con ngựa ?
Tuy nhiên, sức sống bất diệt của niềm tin và khao khát niềm hạnh phúc trong Mị vẫn chưa trọn vẹn bị dập tắt. Khi nghiên cứu và phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa đông, tất cả chúng ta không hề quên hình ảnh trước đó Mị vẫn thường ngồi xuống giường và trông ra hành lang cửa số. Hành động nhỏ ấy chứng tỏ tâm hồn Mị vẫn luôn hướng về những điều tốt đẹp, vẫn luôn chứa đựng khát khao sống thực sự dù nó là mong manh vô định .

Mị với cuộc trỗi dậy lần thứ nhất

Sức sống và hy vọng nhỏ nhoi ấy hoàn toàn có thể bị dập tắt vĩnh viễn, nhưng cũng hoàn toàn có thể bùng lên can đảm và mạnh mẽ bất diệt. Dưới những ảnh hưởng tác động bên ngoài trong đêm xuân cùng với tiếng sao đã thôi thức con người Mị của thời xưa Mùa xuân năm ấy đẹp lắm. Dưới ngòi bút tài hoa củaTô Hoài, khoảng trống ấy thật quyến rũ biết bao. Khi nghiên cứu và phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân, tất cả chúng ta không hề quên tâm hồn tưởng chừng cằn cỗi ấy đã thức tỉnh như nào .
Một đêm tình mùa xuân với khoảng trống rộn ràng sắc màu, tiếng sao réo rắt tha thiết những âm thanh du dương xưa đã thức tỉnh cô Mị của rất lâu rồi. Từng cung bậc tâm trạng của nhân vật cứ tiến triển mỗi lúc một lên cao. Ban đầu Mị nhâm nhẩm bài hát cũ khi nghe tiếng sáo Mèo quen thuộc, rồi Mị lại uống rượu rồi hoài niệm về những kí ức rất lâu rồi, thời con gái tươi đẹp của tự do và yêu đương ấy
Mị lại ý thức được đời sống hiện tại, rồi bỗng dưng cô gái ấy lại muốn được đi chơi. Ấy vậy mà sợi dây trói vô tình của A Sử đã khiến thân xác Mị đau đớn không hề đi xa. Tuy nhiên, A Sử, nhà thống lý Pá Tra hay sợi dây trói hoàn toàn có thể gò bó thân xác của Mị chứ không hề trói được tâm hồn phơi phới trong đêm tình mùa xuân ấy .
Chất men rượu đã thức tỉnh phần kí ức đã từng có của Mị. Lúc ấy Mị đã vui sướng biết bao khi được sống với về những ngày trước, quãng thời hạn của tuổi thanh xuân, của tự do, của yêu thương với những tiếng sáo tình duyên. Mị uống rượu và thổi sáo. Bỗng chợt cô gái của năm ấy đã trỗi dậy và nhận ra mình vẫn còn rất trẻ .
Khi nghiên cứu và phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân, tất cả chúng ta thấy được sự tương phản và trái chiều giữa vẻ đẹp nên thơ của khung cảnh đêm xuân với hiện thực quyết liệt, với kiếp sống đọa đầy của người con dâu hờ đã khiến Mị đau khổ ứa nước mắt. Người phụ nữ ấy muốn đi chơi, muốn được tự do, muốn thoát ra khỏi cái ô cửa tủi nhục này ! .
Ban đầu dự tính giải thoát của nàng không thành do chính tay người chồng hờ kết thúc. A Sử trói nàng lại một cách đầy đau đớn với một thúng sợi đay và bằng chính mái tóc của nàng khiến nàng không cựa quậy được. Nhưng A Sử chỉ hoàn toàn có thể trói buộc thể xác chứ không làm gì được ý thức và sức sống của nàng. Cuộc trỗi dậy lần thứ nhất của Mị không thành .
Dù lần này chưa thoát ra khỏi âm ti trần gian ấy, nhưng Mị đã không còn là con trâu con ngựa lùi lũi trong xó cửa nữa. Những khoảnh khắc tươi đẹp của thanh xuân đã quay trở lại trỗi dậy mãi trong tâm hồn Mị. Và bất chợt, Mị nhớ lại hình ảnh người đàn bà từng bị trói cho đến chết trong căn nhà này. Hơn khi nào hết, Mị cảm thấy muốn sống và liên tục sống với niềm hạnh phúc từng có của mình .
Ở đoạn văn này, hành vi của nhân vật rất ít, hầu hết là những diễn biến tâm trạng của Mị. Tuy nhiên người đọc vẫn bị hấp dẫn bởi một người con gái với tâm hồn cằn cồi già nua đang từ từ trỗi dậy can đảm và mạnh mẽ. Khi người đọcphân tích nhân vật mị trong đêm tình mùa đông sẽ thấy được diễn biến phức tạp trong tâm trạng của người con gái Tây Bắc này .
Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông (ảnh 2Mị với cuộc trỗi dậy lần thứ nhất
Mị với cuộc trỗi dậy lần thứ nhất

Mị với cuộc trỗi dậy lần hai khi cởi trói cho A Phủ

Càng phẫn uất trước tình cảnh thực tại, khát vọng sống của người con gái sơn cước ấy lại càng can đảm và mạnh mẽ hơn khi nào hết. Khi nghiên cứu và phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân, tất cả chúng ta không hề quên diễn biến tâm trạng của Mị theo từng diễn biến của thiên truyện .
Mị và A Sử không có lòng với nhau, không có tình yêu trai gái mà vẫn phải ở với nhau để nàng thành người con dâu hờ. Để rồi trong đêm xuân với những âm thanh tươi đẹp ấy, quá khứ và hiện tại cứ xen kẽ trong tâm hồn Mị. Nhà văn có vẻ như đã nhập thân vào nhân vật của mình để mà để mà khắc họa nên những chi tiết cụ thể cực kỳ đắt giá. Phân tích nhân vật mị trong đêm tình mùa đông đã cho người đọc thấy được sự hóa thân của nhà văn trong từng dòng tâm trạng nhân vật
A Phủ vốn là chàng trai nghèo mồ côi cả cha mẹ, chỉ vì đánh A Sử mà bị bắt về làm nộ lệ nhà thống lý Pá Tra để rồi phải chịu đời sống tủi nhục của kiếp trâu ngựa. Chỉ vì một lần để hổ vồ mất bò mà bị bắt trói bỏ đối mấy ngày liền trong đêm lạnh lẽo. Khi thổi lửa hơ tay, đã mấy lần Mị thấy tình cảnh của A Phủ nhưng vẫn thản nhiên dửng dưng .
Có lẽ tâm hồn của Mị sẽ mãi là tảng băng lạnh nhạt vô cảm nếu như không phát hiện giọt nước mắt của A Phủ. Nước mắt có lẽ rằng đã gọi nước mắt, đã liên kết hai tâm hồn đồng điệu giữa họ. Mị nhớ lại đêm tình bị A Sử trói. Để rồi thương thân phận mình bao nhiêu, Mị lại thương A Phủ. Sự đồng cảm giữa họ là chính sự tương thân giữa những con người có cùng số phận. Niềm phẫn nộ cha con thống lý Pá Trá lại sục sôi hơn khi nào hết .
A Phủ tiếng gọi cất lên chính là tiếng nấc nghẹn ngào. Tâm lý của nhân vật Mị được Tô Hoài khắc họa thật tài tình bởi từng cung bậc cảm hứng đều vô cùng chân thực làm thế nào. Mị từng nghĩ hoàn toàn có thể mình sẽ lại bị trói lại và phải chết thay trên cái cọc này nếu như nàng cởi trói cho A Phủ và bị cha con A Sử bắt. Nghĩ đến đó nàng sợ, một nỗi sợ miên man. Ấy vậy mà tình thương người, khát khao giải phóng đời sống tủi nhục này lớn hơn bất kỳ điều gì khác. Để rồi, Mị hành vi kinh khủng và đầy táo bạo : cởi trói cho A Phủ .
Mị bỗng chợt tá hỏa khi cắt dây trói cho A Phủ và chỉ kịp thều thào đi ngay. Lặng đi trong bóng tối một lúc, nàng cũng bất chợt chạy đuổi theo A Phủ. Hành động bất ngờ đột ngột này thực ra là rất hài hòa và hợp lý bởi đó là lựa chọn duy nhất của nàng lúc này. Nếu không, chính nàng sẽ phải thay thế sửa chữa A Phủ chết ở cái cọc khô ấy. Khi nghiên cứu và phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân, người đọc thuận tiện nhận ra tâm trạng lo âu này của Mị khi giải cứu cho A Phủ .
Là cô gái khát khao sống mãnh liệt, mong ước tự do và mơ ước niềm hạnh phúc nên nàng không hề gật đầu cúi đầu chờ chết ở nơi âm ti trần gian này. Mị đã cùng A Phủ trốn khỏi Hồng Ngài ngay trong đêm tình mùa xuân ấy. Cái đêm định mệnh ấy chính là nguồn động lực vô song giúp nàng thắng lợi tổng thể mọi nỗi lo ngại, mọi cường quyền và thần quyền hung tàn áp bức. Sức mạnh mãnh liệt ấy đã giải cứu cho Mị và A Phủ, biến hóa đời sống của họ những ngày về sau .
Từ một cô gái bị chà đạp không thương tiếc, lầm lũi sống vô cảm như kiếp trâu ngựa thì Mị đã dám đứng lên làm chủ cuộc sống của mình. Việc nghiên cứu và phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa đông khiến người đọc thêm trân trọng tham vọng và khát khao sống của những nhân vật. Nhưng có lẽ rằng, điều chạm đến trái tim của tất cả chúng ta sâu đậm nhất chính là sức sống tiềm tàng bất diệt, bí mật đầy mãnh liệt của Mị .

Nhận xét khi phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa đông

Hình ảnh Mị với những vẻ đẹp tâm hồn cùng với diễn biến tâm trạng theo từng quá trình đã được nhà văn Tô Hoài miêu tả một cách sôi động và chân thực như từng hơi thở. Phải là người có tấm lòng nhân đạo thâm thúy đến độ hóa thân thành nhân vật của mình mới có được những lời văn thấm thía và xúc động đến thế ! Là một cô gái vốn xinh đẹp có năng lực, ấy vậy mà sự xấu số lại bủa vây Mị. Thế nhưng, chính trong thực trạng ấy, trong từng hồi diễn biến tâm trạng của Mị mà người đọc dần nhận ra tính cách đáng trân trọng của nhân vật .
Có thể nói, tác phẩm Vợ chồng A Phủ là thành quả nghệ thuật và thẩm mỹ mà nhà văn Tô Hoài hình thành trong chuyến đi bộ đội trên Tây Bắc. Người nghệ sĩ từng bộc bạchđất nước và con người miền Tây Bắc để thương để nhớ cho tôi nhiều quá Chính tâm sự này đã cho tất cả chúng ta thấy tại sao tác phẩm lại thành công xuất sắc đến vậy
Khi nghiên cứu và phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa đông cũng chính là lời tri ân thâm thúy mà Tô Hoài dành Tặng Kèm cho mảnh đất và con người Tây Bắc. Hơn hết, nhân vật Mị và A Phủ nói riêng, tác phẩmVợ chồng A Phủvà tậptruyện Tây Bắcnói chung là một bức tranh chân thực đầy cảm động về đời sống tủi nhục, tối tâm và sức mạnh vươn đến tự do niềm hạnh phúc của đồng bào nơi đây .
Có thể nói, giá trị của tác phẩm một phần đã được kết tinh thâm thúy ở hình tượng những nhân vật, đặc biệt quan trọng khi nhà văn nghiên cứu và phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa đông. Những nhà văn trong trào lưu hiện thực phê phán, thường thì, chỉ thấy sự bất lực và đầy cam chịu của con người. Thì những nhà văn Cách mạng, tiêu biểu vượt trội là Tô Hoài lại phát hiện ra sự hồi sinh mãnh liệt trong tâm hồn họ ngay trong thực trạng cùng cực nhất .
Tô Hoài là nhà văn xuất sắc trong dòng văn học cách mạng Nước Ta. Với tậptruyện Tây Bắccùng với sự xây dựng hình tượng những nhân vật, tác giả đã rất thành công xuất sắc khi tái hiện lên một cô gái từng chết dần chết mòn trong thân phân cô dâu gạt nợ nhưng cũng là một người con gái sơn cước tràn trề sức sống bất diệt. Quả thực, khi nghiên cứu và phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa đông, tất cả chúng ta lại càng ngưỡng mộ sự tinh xảo trong ngòi bút của Tô Hoài .
Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông (ảnh 3)Mị cởi trói cho A Phủ

IV. Dàn ý chi tiết Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông

Mị cởi trói cho A Phủa ) Mở bài Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông :
Giới thiệu ngắn gọn về tác giả, tác phẩm
+ Tô Hoài là nhà văn nổi tiếng trên văn đàn từ trước năm 1945. Trong kháng chiến chống Pháp, ông hầu hết hoạt động giải trí ở nghành báo chí truyền thông, nhưng vẫn có một số ít thành quả quan trọng trong sáng tác văn học, nhất là về đề tài miền núi .
+ TruyệnVợ chồng A Phủlà hiệu quả của chuyến Tô Hoài đi cùng bộ đội vào giải phóng Tây Bắc ( 1952 ), lưu lại độ chín của phong thái thẩm mỹ và nghệ thuật Tô Hoài. Tác phẩm viết về đời sống tăm tối và khát vọng sống mãnh liệt của người dân miền núi dưới ách thống trị của thực dân phong kiến .
Giới thiệuchi tiếtMịcứu A Phủ : Mị là nhân vật chính, là linh hồn của tác phẩm. Chi tiết Mị cởi trói cứu A Phủ làchi tiết tạo ra sự mọi giá trị của tác phẩm .
b ) Thân bài Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông :
* Khái quát tác phẩm
Hoàn cảnh sáng tác : Tác phẩmlà tác dụng của chuyến đi cùng bộ đội vào giải phóng Tây Bắc năm 1952 của Tô Hoài. Đây là chuyến đi trong thực tiễn dài 8 tháng sống với đồng bào những dân tộc thiểu số từ khu du kích trên núi cao đến những bản làng mới giải phóng của nhà văn .
Giá trị nội dung : Vợ chồng A Phủ là câu truyện về những người dân lao động vùng núi cao Tây Bắc không cam chịu bọn thực dân, chúa đất áp bức, đày đọa, giam hãm trong đời sống tối tăm đã vùng lên phản kháng đi tìm đời sống tự do .
Giới thiệu sơ lược về nhân vật A Phủ :
+ A Phủ là một người trẻ tuổi có thân phận như Mị, cũng phải ở nhàthống lý Pá Tra để gạt nợ .
+ Do để mất bò mà bị trói đêm này sang đêm khác, ngày này sang ngày kia .
* Phân tích tâm trạng, hành vi củaMị trong đêm cởi trói cho A Phủ
Tâm trạngcủa Mị trước đêm cởi trói cho A Phủ :
+ Cuộc sống đoạ đày trong nhà thống lý Pá Tra của Mị vẫn tiếp nối .
+ Thời gian đọađày biến cô trở thành người câm lặng trước mọi sự. Những gì diễn ra chung quanh không khiến Mị chăm sóc .
+ Những đêm đầu Mị thổi lửa hơ tay, tâm hồn Mị như tê dại trước mọi chuyện, kể cả lúc ra sưởi lửa, bị A Sử đánh ngã xuống nhà bếp, hôm sau Mị vẫn thản nhiên ra sưởi lửa như đêm trước .
+ Song, trong lòng, không phải chuyện gì Mị cũng bình thản. Mị rất sợ những đêm mùa đông trên núi cao dài và buồn .
+ Khi trong nhà đã ngủ yên, Mị tìm đến nhà bếp lửa. Đối với Mị, nếu không có nhà bếp lửa ấy, cô sẽ chết héo .
Thương người cùng cảnh ngộ :
+ Chính nhờ ngọn lửa, đêm ấy, Mị trông sang A Phủ và nhìn thấy một dòng nước mắt lấp lánh lung linh bò xuống má đã xám đen lại. Dòng nước mắt ấy khiến Mị chợt nhớ lại đêm năm trước A Sử trói Mị, Mị cũng phải đứng trói thế kia. Nhiều lần khóc, nước mắt chảy xuống miệng, xuống cổ, không lau đi được .
+ Rồi Mị phảng phất nghĩ gần nghĩ xa : Cỡ chừng này thì chỉ đêm mai là người kia chết, chết đau, chết đói, chết rét, phải chết. Ta là thân đàn bà, nó đã bắt ta về trình ma nhà nó rồi thì còn biết đợi ngày rũ xương ở đây mà thôi Người kia việc gì phải chết thế ?
Tình thương lớn hơn cái chết :
+ Mị xót xa cho A Phủ như xót xa cho chính bản thân mình. Mị thương cho A Phủ không đáng phải chết .
+ Cô cũng sợ nếu mình cởi trói cho chàng trai ấy, bố con Pá Tra biết được sẽ trói thay vào đấy và lại phải chết trên cái cọc ấy Song có lẽ rằng tình thương ở Mị đã lớn hơn cả sự chết .
=> Tình thương ấy khiến cô đi đến hành vi cởi trói cho A Phủ .
Từ cứu người đến cứu mình :
+ Khi cởi trói cho A Phủ xong, Mị đứng lặng trong bóng tối. Song, chính ngay lúc ấy, trong lòng người đàn bà khốn khổ kia mọi chuyện diễn ra rất nhanh .
+ Mị cũng vụt chạy ra. Trời tối lắm nhưng Mị vẫn băng đi vì ở đây thì chết mất .
-> Đây không phải là hành vi mang tính bản năng. Đúng hơn, cùng với sự trỗi dậy của ký ức, khát vọng sống tự do, đã khiến Mị chạy theo người mà mình vừa cứu. Mị giải thoát cho A Phủvà giải thoát cho cả bản thân mình !
=> Hành động táo bạo và giật mình ấy là tác dụng tất yếu của sức sống tiềm tàng khi người con gái yếu ớt dám chống lại cả cường quyền và thần quyền .
* Đặc sắc nghệ thuật và thẩm mỹ
Tạo trường hợp truyện độc lạ, mê hoặc
Nghệ thuậtmiêu tả diễn biến tâm trạngnhân vật tài tình
Nghệ thuật xâydựng nhân vật sinh động, có đậm cá tính
Ngôn ngữ sinh động, phát minh sáng tạo, giàu tính tạo hình
Nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, mê hoặc
c ) Kết bài Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông :
Qua tâm trạng của Mị trong đêm cởi trói cho A Phủ, tất cả chúng ta thấy được cả sức sống tiềm tàng ở một người phụ nữ bị đọađày vả về thể xác lẫn ý thức, tưởng chừng như mất đi hết đời sống tâm hồn .
Khẳng định sự tài tình trong thiết kế xây dựng nhân vật, miêu tả diễn biến tâm trạng của Tô Hoài .

V. Sơ đồ tư duy Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông

Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông (ảnh 4)Sơ đồ tư duy Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông

VI. Bài văn mẫu Tâm trạng của nhân vật Mị trong đêm tình mùa đông

Bài văn mẫu 1 Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông

Sơ đồ tư duy Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đôngMị là nhân vật TT trong truyện ngắn Vợ chồng A Phủ mà nhà văn Tô Hoài đã giành nhiều kĩ năng và tận tâm để kiến thiết xây dựng. Truyện được trích từ tập truyện Tây Bắc ( 1953 ) của Tô Hoài. Trong chuyến đi cùng bộ đội vào giải phóng miền Tây Bắc ( 1952 ), Tô Hoài đã có dịp sống, cùng ăn, cùng ở với đồng bào những dân tộc bản địa miền núi, chính điều đó đã giúp Tô Hoài tìm được cảm hứng để viết truyện này. Tô Hoài thành công xuất sắc trong Vợ chồng A Phủ không chỉ do vốn sống, tình cảm sống của mình mà còn là do kĩ năng nghệ thuật và thẩm mỹ của một cây bút tài hoa. Trong Vợ chồng A Phủ, Tô Hoài đã sử dụng nhiều giải pháp thẩm mỹ và nghệ thuật, trong đó điển hình nổi bật và đáng chú ý quan tâm nhất là giải pháp nghiên cứu và phân tích tâm ý và hành vi của Mị trong từng chặng đường đời. Điểm thẩm mỹ và nghệ thuật ấy thật sự phát sáng và thăng hoa trong đoạn văn miêu tả tâm ý và hành vi của nhân vật Mị trong đêm mùa đông cứu A Phủ. Qua đó ta thấy được giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm .
Trong tác phẩm này, điều gây cho bạn đọc ấn tượng nhất đó chính là hình ảnh của cô gái dù làm bất kể việc gì, cô ta cũng cúi mặt, mặt buồn rười rượi. Đó là nét tâm ý của một con người cam chịu, buông xuôi trước số phận, thực trạng sống đen tối đầy thảm kịch. Sở dĩ Mị có nét tính cách ấy là do đời sống hôn nhân gia đình cưỡng bức giữa Mị và A Sử. Mị không được lấy người mình yêu mà phải ăn đời ở kiếp với một người mà mình sợ hãi, hờ hững. Một nguyên do nữa chính là do uy quyền, thần quyền, đồng tiền của nhà thống lý Pá Tra đã biến Mị thành một đứa con dâu gạt nợ. Mang tiếng là con dâu của một người giàu sang nhất vùng, nhưng thật sự Mị chỉ là một kẻ nô lệ không hơn không kém. Điều đó làm Mị đau khổ, Mị khóc ròng rã mấy tháng trời và từng có dự tính ăn nắm lá ngón kết thúc cuộc sống mình. Thế nhưng sống lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi. Chính do đó Mị đã buông xuôi trước số phận đen tối của mình, trái tim của Mị dần chai sạn và mất đi nhịp đập tự nhiên của nó .
Song song với nét tính cách đó lại là tâm trạng của một người yêu đời, yêu đời sống, mong ước thoát khỏi thực trạng sống đen tối, đầy thảm kịch. Điều đó đã được bộc lộ trong đêm mùa xuân .
Trong đêm mùa xuân ấy, tâm trạng của Mị tăng trưởng theo những cung bậc tình cảm khác nhau, cung bậc sau cao hơn cung bậc trước. Ban đầu, Mị nghe tiếng sáo Mèo quen thuộc, Mị nhẩm thầm bài hát người đang thổi rồi Mị uống rượu và nhớ lại kỷ niệm đẹp thời rất lâu rồi Mị ý thức được về bản thân và về cuộc sống rồi Mị muốn đi chơi. Nhưng sợi dây thô bạo của A Sử đã trói đứng Mị vào cột. Thế nhưng sợi dây ấy chỉ hoàn toàn có thể trói được thân xác Mị chứ không hề trói được tâm hồn của một cô gái đang hòa nhập với mùa xuân, với cuộc sống. Đêm ấy thật là một đêm có ý nghĩa với Mị. Đó là đêm cô thực sự sống cho riêng mình sau hàng ngàn đêm cô sống vật vờ như một cái xác không hồn. Đó là một đêm cô vượt lên uy quyền và đấm đá bạo lực đế sống theo tiếng gọi trái tim mình .
Sau đêm mùa xuân ấy, Mị lại liên tục sống kiếp đời trâu ngựa. Thế nhưng viết về yếu tố này, Tô Hoài khẳng định chắc chắn : cái khổ cái nhục mà Mị gánh chịu như lớp tro tàn phủ khuất che lấp sức sống tiềm tàng trong lòng Mị. Và chỉ cần có một luồng gió mạnh đủ sức thổi đi lớp tro buồn nguội lạnh ấy thì đốm lửa ấy sẽ phát cháy và giúp Mị vượt qua đời sống đen tối của mình. Giá trị nhân đạo của tác phẩm ngời lên ở chỗ đó .
Và sau cuối, luồng gió ấy cũng đến. Đó chính là những đêm mùa đông dài và buồn trên núi rừng Tây Bắc đang về. Mùa đông rét buốt như cắt da cắt thịt, cho nên vì thế đêm nào Mị cũng ra bên ngoài nhà bếp lửa để thổi lửa hơ tay. Trong những đêm đó Mị gặp A Phủ đang bị trói đứng chờ chết giữa trời giá rét. Thế nhưng Mị vẫn thản nhiên thổi lửa hơ tay dù A Phủ là cái xác chết đứng đó cũng thế thôi. Tại sao Mị lại lãnh cảm, lãnh đạm trước vấn đề ấy ? Phải chăng việc trói người đến chết là một việc làm thông thường ở nhà thống lý Pá Tra và ai cũng quen với điều đó nên chẳng ai chăm sóc đến. Hay bởi Mị sống lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi nên Mị lãnh đạm, lạnh nhạt trước nỗi đau khổ của người khác. Một đêm nữa lại đến, lúc đó mọi người trong nhà đã ngủ yên cả rồi, Mị lại thức dậy đến nhà bếp đốt lửa lên để hơ tay. Lửa cháy sáng, Mị lé mắt trông sang, thấy hai mắt A Phủ cũng vừa mở, một dòng nước mắt lấp lánh lung linh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại. Đó là dòng nước mắt của một kẻ nô lệ khi phải đương đầu với cái chết đến rất gần. Chính dòng nước mắt lấp lánh lung linh ấy đã làm tan chảy lớp băng giá lạnh trong lòng Mị .
Lòng Mị chợt bồi hồi trước một người, trùng cảnh ngộ. Đêm mùa xuân trước Mị cũng bị A Sử trói đứng thế kia, có nhiều lần khóc nước mắt rơi xuống miệng, xuống cổ không biết lau đi được. Mị chợt nhận ra người ấy giống mình về cảnh ngộ, mà những người cùng cảnh ngộ rất dễ cảm thông cho nhau. Mị nhớ lại những chuyện thật kinh khủng lúc trước kia, chúng nó bắt trói đến chết người đàn bà ngày trước cũng ở trong cái nhà này. Lí trí giúp Mị nhận ra Chúng nó thật gian ác. Việc trói người đến chết còn những hơn cả thú dữ trong rừng. Chỉ vì bị hổ ăn mất một con bò mà một người người trẻ tuổi khỏe mạnh, siêng năng, say sưa với cuộc sống đã phải lấy mạng mình thay cho nó. Bọn thống trị coi sinh mạng của A Phủ không bằng một con vật. Và dẫu ai phạm tội như A Phủ cũng bị xử phạt như thế mà thôi .
Nhớ đến những chuyện ngày trước, trở lại với hiện tại, Mị đau khổ cay đắng cho thân phận của mình : Ta là thân đàn bà chúng nó đã bắt ta về trình ma nhà nó rồi thì chỉ còn biết chờ ngày rũ xương ở đây thôi. Nghĩ về mình, Mị lại nghĩ đến A Phủ có chừng này chỉ đêm nay thôi là người kia chết, chết đau, chết đói, chết rét, phải chết. Người kia việc gì mà phải chết như vậy. A Phủ. Mị phảng phất nghĩ như vậy. Thật sự, chẳng có lí do gì mà bọn thống lí Pá Tra bắt A Phủ phải chết vì cái tội để mất một con bò !
Trong đầu Mị tự nhiên nghĩ đến cảnh A Phủ bỏ trốn và chính Mị sẽ là người chết thay cho A Phủ trên cái cột tưởng tượng đó. Thế nhưng, Mị vẫn không thấy sợ, sự suy tưởng của Mị là có cơ sở của nó. Cha con Pá Tra đã biến Mị từ một con người yêu đời, yêu đời sống, tài hoa chịu khó, hiếu thảo, tha thiết với tình yêu thành một con dâu gạt nợ, một kẻ nô lệ đúng nghĩa, chúng đã gian ác khi trói một người đàn bà ngày trước đến chết thì chẳng lẽ chúng lại không đối xử với Mị như vậy ư ?
Như vậy, tận mắt chứng kiến dòng nước mắt lấp lánh lung linh của A Phủ, tâm trạng của Mị diễn biến phức tạp. Mị thông cảm với người cùng cảnh ngộ, Mị nhớ đến chuyện người đàn bà ngày trước, lí trí giúp Mị nhận ra bọn lãnh chúa phong kiến thật gian ác, Mị xót xa trước số phận của mình rồi Mị lại nghĩ đến A Phủ ; sau đó Mị lại tưởng tượng đến cái cảnh mình bị trói đứng
Một loạt nét tâm lí ấy thôi thúc Mị đến với hành vi : dùng dao cắt lúa rút dây mây cởi trói cho A Phủ. Đó là một việc làm táo bạo và rất là nguy hại nhưng nó tương thích với nét tâm lí của Mị trong đêm mùa đông này. Sau khi cắt dây cởi trói cho A Phủ, Mị cũng không ngờ mình dám làm một chuyện động trời đến vậy. Mị thì thào lên một tiếng đi ngay rồi Mị nghẹn lại. A Phủ vùng chạy đi còn Mị vẫn đứng lặng trong bóng tối. Ta hoàn toàn có thể tưởng tượng được nét tâm lí bộn bề trăm mối của Mị lúc này. Lòng Mị rối bời với trăm câu hỏi : Vụt chạy theo A Phủ hay ở đây chờ chết ?. Thế là sau cuối sức sống tiềm tàng đã thôi thúc Mị phải sống và Mị vụt chạy theo A Phủ. Trời tối lắm nhưng Mị vẫn băng đi. Bước chân của Mị như đạp đổ uy quyền, thần quyền của bọn lãnh chúa phong kiến đương thời đã đè nặng tâm hồn Mị suốt bao nhiêu năm qua. Mị đuổi kịp A Phủ và nói lời tiên phong. Mị nói với A Phủ sau bao nhiêu năm câm nín : A Phủ. Cho tôi đi ! Ở đây thì chết mất. Đó là lời nói khao khát sống và khát khao tự do của nhân vật Mị. Câu nói ấy tiềm ẩn biết bao tình cảm và làm quặn đau trái tim bạn đọc. Đó chính là nguyên do hệ quả của việc Mị cắt đứt sợi dây vô hình dung ràng buộc cuộc sống của mình. Thế là Mị và A Phủ dìu nhau chạy xuống dốc núi. Hai người đã rời bỏ Hồng Ngài một nơi mà những kỉ niệm đẹp so với họ quá ít, còn nỗi buồn đau, tủi nhục thì chồng chất không sao kể xiết. Hai người rời bỏ Hồng Ngài và đến Phiềng Sa, nhưng những ngày phía trước thế nào họ cũng chưa biết đến
Rõ ràng, trong đêm mùa đông này, sức sống tiềm tàng đóng một vai trò rất là quan trọng. Chính nó đã giúp Mị vượt lên trên số phận đen tối của mình. Mị cứu A Phủ cũng đồng nghĩa tương quan với việc Mị tự cứu lấy bản thân mình. Qua đoạn trích trên, Tô Hoài đã ca tụng những phẩm chất xinh xắn của người phụ nữ miền núi nói riêng và những người phụ nữ Nước Ta nói chung. Tô Hoài đã rất cảm thông và xót thương cho số phận hẩm hiu, không lối thoát của Mị. Thế nhưng bằng một trái tim nhạy cảm và chan chứa yêu thương, Tô Hoài đã phát hiện và ngợi ca đốm lửa còn sót lại trong trái tim Mị. Tư tưởng nhân đạo của nhà văn sáng lên ở đó. Đồng thời qua tác phẩm, Tô Hoài cũng đã khẳng định chắc chắn được chân lí muôn đời : ở đâu có áp bức bất công thì ở đó có sự đấu tranh để chống lại nó dù đó là sự vùng lên một cách tự phát như Mị. Quả thật qua đó tác phẩm này giúp ta hiểu được nhiều điều trong đời sống .
Với truyện ngắn Vợ chồng A Phủ nói riêng và tập Truyện Tây Bắc nói chung, ta hiểu vì sao Tô Hoài lại thành công xuất sắc trong thể loại truyện ngắn đến như vậy. Nét phong thái thẩm mỹ và nghệ thuật : sắc tố dân tộc bản địa đậm đà chất thơ chất trữ tình thấm đượm, ngôn từ lời văn giàu tính tạo hình đã quy tụ và phát sáng trong truyện ngắn này. Tác phẩm Truyện Tây Bắc xứng danh với giải nhất truyện ngắn phần thưởng do Hội nghệ sĩ Nước Ta trao tặng năm 1954 1955. Và Vợ chồng A Phủ thực sự để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng bạn đọc bởi những giá trị nghệ thuật và thẩm mỹ, giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của nó. Truyện ngắn này quả là một truyện ngắn tiêu biểu vượt trội cho phong thái Tô Hoài .
Truyện Vợ chồng A Phủ giúp fan hâm mộ cảm thông thâm thúy trước nỗi khổ của người phụ nữ trong xã hội phong kiến miền núi, từ đó giúp tất cả chúng ta ngày càng trân trọng khát vọng của họ hơn. Đây quả là một tác phẩm văn chương đích thực bởi nó đã góp thêm phần nhân đạo hóa tâm hồn bạn đọc như Nam Cao đã ý niệm trong truyện ngắn Đời thừa .

Bài văn mẫu 2 Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông

Đất nước và con người miền Tây Bắc để thương để nhớ cho tôi nhiều quá ( Tô Hoài ). Là thành quả thẩm mỹ và nghệ thuật đẹp tươi mà Tô Hoài thu hoạch được sau chuyến đi bộ đội vào giải phóng Tây Bắc dài tám tháng, tập truyện truyện Tây Bắc là nỗi nhớ niềm thương bồi hồi xúc động, là lời tri ân thâm thúy mà nhà văn dành Tặng Kèm cho mảnh đất con người Tây Bắc đau thương mà dũng mãnh, đẫm nước mắt tủi hờn mà vời vợi chất thơ. Là truyện ngắn rực rỡ hơn cả của tập truyện, Vợ chồng A Phủ là bức tranh chân thực, cảm động về đời sống tối tăm, tủi nhục và sức mạnh vùng lên vươn tới chân trời tự do niềm hạnh phúc của đồng bào những dân tộc bản địa vùng cao Tây Bắc. Giá trị của tác phẩm được kết tinh ở hình tượng nhân vật Mị .
Nếu những nhà văn hiện thực phê phán chỉ thấy con người là nạn hân bất lực của thực trạng thì những nhà văn cách mạng khi nào cũng phát thiện hiện ra sức manh phúc sinh trong tâm hồn của những con người cùng khổ. Là cây bút xuất sắc trong dòng văn học cách mạng Nước Ta, chẳng những rất thành công xuất sắc khi diễn đạt cái chết dần chết mòn của Mị một cô gái tràn trề sức sống mà còn rất tinh xảo khi mày mò quy trình hối din của Mị. Nếu như có một thực trạng làm tê liệt bóp chết sức sống của Mị thì tất cũng có một thực trạng giúp Mị hối sinh. Và thực trạng đó chính là đêm đông Mị vắt dây trói cứu A Phủ đầy éo le, kịch tính .
A Phủ là chàng trai nghèo nàn cả cha lẫn mẹ, vì đánh A Sử, A Phủ bị bắt phạt vạ trở thành đứa ở trừ nột của nhà thống lí Pá trá, cùng chung thân phận nô lệ trâu ngựa với Mị. Một lần sơ ý để hổ vồ mất bò, A Phủ bị thống lí Pá Tra bắt trói bỏ mấy ngày liền giữa mùa đông giá rét .
Những đêm mùa đông trên núi cao dài và buồn, đêm nào Mị cũng dậy thổi lửa hơ tay. Dã mấy lần rồi, mỗi khi dậy thổi lửa hơ tay, Mị lại thấy cảnh A Phủ bị trói nhưng Mị vẫn thản nhiên dửng dưng lãnh đạm. « Nếu A Phủ là cái xác chết đứng đấy thì cũng thế thôi. Mị vẫn trở dậy, vẫn sưởi, chỉ biết chỉ còn ở với ngọn lửa ». Quá quen với cái tạm bộ của cha con thống lí Pá Tra, tâm hồn Mị tê dại đến vô cảm. Và tâm hồn Mị có lẽ rằng sẽ mãi mãi hóa đá nếu như Mị không phát hiện giọt nước mắt của A Phủ. Như mọi đêm, Mị dậy thổi lửa hơ tay, ngọn lửa bập bùng sáng lên, lé mắt trông sang, Mị bỗng phát hiện dòng nước mắt lấp lánh lung linh bò xuống hai hõm má vô vọng của A Phủ một chàng trai vốn can trường gan góc. Nước mắt gọi nước mắt : Mị nhớ lại đêm tình mùa xuân bị A Sử trói, nhiều lần khóc, nước mắt chảy xuống miệng cổ mà không sao lau đi được. Niềm đồng cảm trỗi dậy, thương thân bao nhiêu, Mị thương A Phủ bấy nhiêu. Thương mình, thương A Phủ, lòng Mị sục sôi niềm căm hờn phẫn uất với cha con thống lí Pá Tra ;. « Trời ơi, nó bắt trói người ta đến chết, nói bắt mình đến chết, nó bắt trói đến chết người đàn bà trước cũng ở cái nhày này cũng thôi. Chúng nó thật gian ác », lần tiên phong, sau bao năm tháng câm lặng, Mị dõng dạc cất lên lời phán quyết đanh thép cha con thống lí. Mị như lột xác, trở lại làm cô gái gan góc, khát khao tự do, sục sôi niềm tin phản kháng. Rồi Mị nghĩ đến tình cản nguy khốn đang ập đến với A Phủ : « cơ chừng này, chỉ đêm mai là người kia chết, chết đau, chết đói, chết rét, phải chết Người kia thì việc gì mà phải chết thế ? A phủ sẽ phải chết, chết oan uổng, phi lí. Nghĩ đến điều ấy, trái tim Mị như thắt lại, cõi lòng nhói đau. « A Phủ » tiếng gọi buông ra hay tiếng nấc nghẹn ngào xót xa. Rồi Mị miên man nhớ lại đời minh, Mị lại tưởng tưởng hoàn toàn có thể một lúc nào đó, biết đâu A Phủ chẳng đã chốn được, lúc ấy bố con Pá Tra sẽ bảo Mị cởi trói cho A phủ, Mị liền phải trói thay, phải chết trên cái cọc này. Nghĩ thế, trong tình cảnh nào, làm thế nào Mị cũng không thấy sợ. Tình thương người ngày càng mạnh, nó lớn hơn niềm thương thân và giúp Mị thắng lợi mọi nỗi sợ hãi, nó thôi thúc Mị hành vi một cách táo bạo : cắt dây trói cứu A Phủ .
Cắt dây trói cho A Phủ xong, Mị bỗng tá hỏa. Mị chỉ thì thào được một tiếng « Đi ngay ! » rồi nghẹn lại. đứng lặng trong bóng tối, rồi Mị chạy vụt theo, băng đi đuổi kịp A Phủ. Nỗi sợ hãi và hành vi chạy theo A Phủ vô vùng bất thần những ngẫm ra lại rất là hợp lý, dương nhu không hề khác được. Là người, ai cũng sợ chết, nhất là khi cái chết cận kề. Là một cô gái, Mị lại rất yêu đời và ham sống, mị không hề gật đầu cúi đầu chờ chết ở cái nơi âm ti trần gian này. Cuối cùng, phải kể đến chất xúc tác làm cho cuộc làm mưa làm gió nhân tính hoàn tất. Dó là hành vi quật sức vùng lên chạy của A Phủ. Hành động ấy như tia lửa bắt cháy nguồn sống mãnh liệt trong Mị, thôi thúc Mị hành vi táo bạo : cùng A Phủ trốn khỏi Hồng Ngài. Vậy là, sau bao năm tháng bị vùi dập, sức sống tiềm tàng trong tâm hồn Mị đã phát cháy mãnh liệt trong đêm đông « định mệnh ». sức sống ấy như nguồn sức mạnh vô song giúp Mị thắng lợi tổng thể mọi thế lực bạo tàn cường quyền và thần quyền. Chính sức mạnh ấy đã giải cứu cho A Phủ và Mị khỏi quốc tế âm ti để đến với chân trời tự do, niềm hạnh phúc
Đọc « Vợ chồng A Phủ », ta không thể nào không xót xa một cô Mị bị chà đạp, vùi dập, tàn tệ, dã man, bị dìm xuống kiếp ngựa trâu, một cô Mị cứ chết dần chết mòn, như con rùa lùi lũi trong xó tối, như cái xác không hồn. Nhưng cái để Mị chạm vào trái tim người đọc sâu đậm nhất vẫn là một cô Mị tiềm tàng sức sống mãnh liệt, bí mật, khát vọng lớn lao. Mị của Tô Hoài đã dũng mãnh vươn lên từ nhọc nhằn, khổ đau để đi về phía có ánh sáng của tự do. Cái đẹp nhất, nhân văn nhất của tác phẩm chính là ở đó .

Bài văn mẫu 3 Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông

Vợ chồng A Phủ là một truyện ngắn trong tập Truyện Tây Bắc của Tô Hoài được giải nhất tiểu thuyết, giải thưởng Hội văn nghệ Việt Nam 1954-1955. Tác phẩm ra đời từ kết quả cuộc thâm nhập đời sống đồng bào các dân tộc miền núi Tây Bắc, kể về cuộc đời khốn khó chăm chiều của người dân vùng cao khi chưa có ánh sáng của Đảng. Đọc Vợ chồng A Phủ, ta không thể quên được chi tiết Mị cắt dây trói cứu A Phủ một chi tiết làm nên mọi giá trị tác phẩm. Và đúng như ai đó đã từng nói, khi cắt dây cứu A Phủ, Mị đã tự cắt dây trói buộc cuộc đời mình với nhà thông lí Pá Tra.

Câu chuyện về Mị, được mở màn từ một hình ảnh rất giàu sức gợi : Ai ở xa về, có việc vào nhà thống lí Pá Tra, thường thấy có một cô gái ngồi quay sợi bên tảng đá, cạnh tàu ngựa. Lúc nào cũng vậy, dù quay sợi gai, thái cỏ ngựa, vải, chẻ củi hay cõng nước dưới khe lên, cô ấy cũng cúi mặt, mặt buồn rượi, chỉ với hai câu văn đơn giản và giản dị ấy thôi, thực chất vấn đề đã hiện lên khá nét. Câu văn cũng như dài thêm ra để fan hâm mộ lĩnh hội một cách thấu đáo. Vị trí Open của Mị đã nói lên tổng thể, ngồi quay sợi gai bên tảng đá, cạnh tàu ngựa, thậm chí còn còn như gắn liền với chúng .
Mị vốn là một cô gái con nhà nghèo nghèo từ trong trứng ; cô trẻ giàu lòng yêu đời, ham sống và có tài thổi sáo ; Mị còn là một cô gái chăm là một đứa con hiếu thảo Nhưng, một thứ nợ gia truyền của người nghèo, cô phải đi tù khổ sai trong nhà thống lí Pá Tra, dưới hình thức làm dâu gạt Biết bao thân phận người dân miền núi, đã bị trả giá bằng cả đời người như bởi hình thức cho vay nặng lãi .
Thời gian đầu, khi mới ở nhà tù Pá Tra. Mị đau đớn, uất ức, phản kinh khủng. Có đến mấy tháng, đêm nào Mị cũng khóc. Cô không hề gật đầu làm thân phận nô lệ cho nhà giàu. Nhưng, toàn bộ đã thành định mệnh Nàng Kiều của Nguyễn Du, trước khi lao vào vào cuộc sống ô nhục, cũng một lần nghĩ đến quyên sinh, mà cũng không thoát khỏi kiếp đọa đày 15 năm đây, Mị còn khổ hơn, bởi món nợ vẫn còn đây, đổ lên đầu bố già .
Ở âm ti trần gian nhà Pá Tra, bao khó khăn vất vả, cực nhọc nhất đổ lên đầu. Mấy năm sau khi bố già qua đời, Mị cũng không nghĩ đến cái chết nữa, do tại Mị quen cái khổ rồi. Bây giờ Mị tưởng như mình cũng là con trâu, con ngựa ( ) biết việc ăn cỏ, biết đi làm mà thôi. Đời Mị chí là việc làm tiếp nối đuôi nhau nhau, mỗi năm, mỗi mùa, mỗi tháng cứ thế làm đi làm lại : tết xong thì hái thuốc phiện, năm thì giặt đay, xe đay, cuối mùa thì bẻ bắp thêm vào sự đọa đày thể xác ấy còn là ách ép chế về niềm tin mê tín dị đoan, thần quyền đã tương hỗ rất đắc lực cho giai cấp thống trị. Nó thực sự là thứ thuốc phiện ý thức như lời Mác nói .
Không chỉ dừng lại ở đó, ở tầng sâu hơn ngòi bút Tô Hoài còn nêu lên một sự thực đau lòng : con người bị áp bức, nếu cứ nhẫn nhục chịu đựng, lê dài đến một lúc nào đó, sẽ bị tê liệt cả ý thức phản kháng. Mỗi ngày Mị càng không nói, lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa thật không ở đâu mạng sống, nhân cách con người bị coi rẻ đến thế ! Cũng không ở đâu, con người lại tự mình coi rẻ mình một cách vô vọng như vậy. Mị cam chịu thân phận con rùa trong xó chỉ biết ngồi trong cái buồng kín kẽ, trông ra hành lang cửa số vuông mờ mờ trăng trắng, đến khi nào chết thì thôi .
Như đã nói ở phần đầu, Mị có một tuổi trẻ niềm hạnh phúc, một khát khao làm chủ đời sống tính cách ấy, phẩm chất ấy không khi nào chết, nó chỉ trong thời điểm tạm thời bị đè nén xuống. Và ngọn gió để thổi bùng lên đốm lửa trong lòng Mị, là thực trạng nổi bật : mùa xuân về trên vùng cao : Hồng Ngài năm ấy, ăn tết vào lúc gió thổi cỏ gianh vàng ửng, gió và rét rát kinh hoàng. Dầu trong thời tiết khắc nghiệt, mùa xuân về cũng đem đến cho người dân vùng cao một niềm vui sống, được Sức sống của tạo vật và con người như bừng tỉnh : trong những làng Mèo đỏ, những chiếc váy hoa đã đem ra treo trên những mỏm đá, xòe ra như con bướm sặc sỡ. Hoa thuốc phiện vừa nở trắng, lại đổi ra màu đỏ au, đỏ thẫm, rồi sang màu tím man mát. Đám trẻ đợi Tết, chơi quay, cười ầm trên sân chơi trước nhàSức mạnh của ngòi bút nhân đạo Tô Hoài không chỉ dừng lại ở tình cảm xót thương Mị, ở sự tố cáo tính tàn ác của giai cấp thống trị, mà còn ở chỗ nhìn ra con người bên trong của nhân vật. Ông đã tìm sâu vào tận cùng của ý thức và trong đáy sâu của tiềm thức nhân vật, cho thấy vẫn còn le lói chút ánh sáng, hơi ấm của niềm ham sống, khát khao niềm hạnh phúc, như lớp cho dày nguội lạnh vẫn còn ủ chút than hồng, lớp than ấy chỉ cần ngọn gió thoáng qua là bùng lên. Tô Hoài đã góp thêm vào truyền thống cuội nguồn nhân đạo trong nền văn học dân tộc bản địa một lời nói có quyền lực và sức tái tạo riêng .
Hoàn cảnh ấy không hề tác động ảnh hưởng vào tâm hồn Mị. Trong những yếu tố ngoại của mùa xuân, phải kể đến tiếng sáo : ngoài đầu núi lấp ló đã có tiếng ai sáo gọi bạn đi chơi. Mị nghe tiếng sáo vọng lại, thiết tha bồi hồi. Như vậy, với Mị, tiếng sáo là hình tượng hấp dẫn nhất của tình yêu, khát vọng ham sống. Trong không khí ấy Mị lại được kích động bởi men rượu : Mị lén lấy hũ rượu, cứ uống ực từng bát. Cách uống rượu ấy như báo trước sự làm mưa làm gió mà chính Mị cũng chưa ý thức rõ : Rồi say, Mị lịm mặt ngồi đấy nhìn mọi người nhảy đồng ( ), còn Mị thì đang sống về ngày trước .
Bằng việc nhớ lại quá khứ, Mị đã vượt qua thực trạng sống phi thời gian lâu nay của mình. Tiếp đó, lòng ham sống trong cô trỗi dậy mãnh liệt : Mị thấy phơi phới trở lại. Phản ứng tiên phong đến trong tâm lý Mị là một ý nghĩ : Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn cho hết ngay, chứ không thèm nhớ lại nữa ý nghĩ về cái chết lúc này, là sự phản kháng kinh khủng với thực trạng .
Trong khi ấy, tiếng sáo gọi bạn tình cứ thôi thúc, điệu đàng Mị. Nó là hình tượng của sự sống mà bấy lâu nay Mị đã quên, giờ đang trở lại. Tiếng sáo theo sát diễn biến tâm trạng nhân vật. Tiếng sáo từ chỗ là một vấn đề của thực tại bên ngoài ( lơ lửng bay ngoài đường ), đã trở thành sự hiện hữu của đời sống bên trong ( rập rờn trong đầu ) .
Từ những chuyển biến trong tâm lý, Mị đã có một hành vi thật ý nghĩa Mị đến góc nhà, lấy ống mỡ, xắn một miếng bỏ vào đèn cho thêm sáng. Hành động này có ý nghĩa là Mị đã thắp lên một ngọn đèn, soi rọi đời sống tối tăm triền miên của quá khứ .
Giữa lúc lòng ham sống trỗi dậy mãnh liệt, cũng là lúc nó bị vùi dập một cách tàn ác. A Sử bước vào, thản nhiên xách ra một thúng sợi dây, trói đứng Mị vào cột nhà .
Suốt cái đêm bị trói đứng vào cột nhà ấy, Mị đã sống trong sự giằng xé mãnh liệt giữa niềm khao khát niềm hạnh phúc cháy bỏng và thực tại tàn tệ, lạnh nhạt. Lúc mới bị trói, Mị vẫn còn như sống trong tâm trạng mê say với tiếng sáo ngoài kia. Mị như quên mình đang bị trói, quên những đau đớn thể xác, đến nỗi trong tích tắc khát khao đời sống mãnh liệt, Mị đã vùng bước tiến. Như trong thực tiễn phũ phàng là vòng dây trói đang thít chặt, dẫu mong ước mãnh liệt đến mấy, Mị cũng không vượt qua được. Hai hình tượng của tham vọng và thực tại hiện ra trong hai âm thanh trái ngược, tiếng sáo gọi bạn tình tha thiết và tiếng chân ngựa đạp vào vách khô khan .
Mị không nghe tiếng sáo nữa, chỉ còn nghe tiếng chân ngựa đạp vào vách ( ) Mị thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa – thực tại phũ phàng đã bóp nghẹt những khát vọng tươi đẹp. Kết cục ấy nói lên rằng, chỉ có những phản kháng tự phát, nhân vật không tự giải thoát cho mình ; đồng thời nó cũng hứa hẹn những cuộc làm mưa làm gió trong tương lai của nhân vật .
Sau đêm xuân bị trói đứng, tình cảm u mê của Mị có phần trầm trọng. Trước cảnh A Phủ bị trói đứng, lúc đầu Mị là người trọn vẹn vô cảm, vô hồn, cô vẫn thản nhiên thổi lửa hơ tay. A Phủ có là cái xác chết đứng đây, Mị cũng thế thôi. Đôi mắt mở trừng trừng của A Phủ chẳng gợi lên cho Mị một điều gì. Nhưng như đã nói ở đoạn trên, khát vọng đi theo tiếng gọi tự do hãy còn đó hồn Mị. Không phải ngẫu nhiên, hình ảnh ngọn lửa được tác giả lặp đi lặp nhiều lần trong một đoạn văn miêu tả tâm lí nhân vật khá thâm thúy, tinh xảo .
Nhưng, cái gì đã khiến Mị trở lại với con người thật của mình ? Một lần trở dậy, ngọn lửa bập bừng sáng lên, Mị hé mắt trông sang thấy hai mắt A Phủ : vừa mở, một dòng nước mắt lấp lánh lung linh bò xuống hai gò má đã xám đen lại. Chao ôi ! nước mắt. Cái giọt đau, giọt khổ ấy đã làm Mị chợt nhớ lại việc Mị bị trói đứng năm trước, cũng nước mắt chảy xuống miệng, xuống cổ không lau đi được ; Mị lại nhớ đến người đàn bà đã bị trói chết trong nhà này, và A Phủ chỉ đêm nay là chết thôi. Tết năm trước đã thế, lần này, trí nhớ của Mị lại loé lên cách vô thức. Và như một phản ứng dây chuyền sản xuất, nó nối lại ba số phận. Mị không còn sống với ngọn lửa nữa. Lửa vạc đi mà cô không thổi. Mị chìm vào tưởng tượng. Mị nghĩ mình hoàn toàn có thể chết thay cho A Phủ. Cô đã đứng lên trong một ý thức gật đầu sự hi sinh về mình : lấy con dao nhỏ cắt cho A Phủ. Đó là đỉnh điểm của đời Mị và cũng là nơi tập trung chuyên sâu giá trị nhân văn. Hành động của Mị, tuy không hề đoán trước nhưng vẫn nằm trong sức sống nội tại nhân vật. Mị nguyện làm rẫy, chịu khổ để trả nợ cho bố, đã toan chết để tìm sự giải thoát thì lẽ nào lại không dám chết để cứu một con người vô tội ?
Nhưng, tính cách Mị có sự phải chăng, quy luật mà vẫn gây cho ta sự giật mình, quá bất ngờ mê hoặc. Vừa mới nghĩ đến việc hoàn toàn có thể chết thay cho A Phủ, nhưng khi A Phủ chạy đi, Mị đứng lặng trong bóng tối rồi cũng chạy theo. Một cấu trúc ngặt nghèo : Mị đã cứu A Phủ, thì tại sao lại không tự cứu mình ? và hai người lẳng lặng đỡ nhau lao xuống núi .
Thực chất, quy trình Mị cắt dây trói và chạy theo A Phủ là một quá trình tự nhận thức : Nhận thức tại xã hội hung tàn, lãnh đạm. Mị cứu A Phủ bởi cô thấy sự bất công, phi lí sắp giết chết một con người vô tội và nhận thức người cũng là để qua đó nhận thức, soi sáng mình cho nên vì thế, hoàn toàn có thể nói, Mị cắt dây trói cứu A Phủ, cũng là Mị đã tự cắt dây trói buộc cô với nhà thống lí Pá Tra. Điều đó trọn vẹn đúng với lí luận cũng như thực tiễn thời đại. Dòng đầu liên của tuyên ngôn những Đảng cộng sản F. Ăng ghen từng chứng minh và khẳng định : Lịch sử loài người là lịch sử vẻ vang đấu tranh giai cấp, áp bức bóc lột của giai cấp thống trị càng nặng nề, sự vùng lên đấu tranh càng can đảm và mạnh mẽ .

Bài văn mẫu 4 Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông

Vợ chồng A Phủ là truyện ngắn xuất sắc nhất của nhà văn Tô Hoài trong tiến trình sáng tác sau Cách mạng tháng Tám năm 1945. Nội dung kể về cuộc sống đầy biến cố của đôi vợ chồng trẻ người Mông là Mị và A Phủ trong chính sách thực dân, phong kiến .
Nhân vật Mị là một hình tượng thẩm mỹ và nghệ thuật rực rỡ có ý nghĩa khái quát cao, tiêu biểu vượt trội cho đời sống đau khổ, tủi nhục và quy trình vùng lên tự giải phóng của đồng bào miền núi Tây Bắc. Đoạn văn miêu tả diễn biến tâm trạng của Mị trong đêm xuân với những diễn biến chân thực và cảm động đã biểu lộ sức sống mãnh liệt cùng khao khát tình yêu cháy bỏng của Mị người con gái xinh đẹp mà xấu số .
Mị mồ côi mẹ, ở với cha già. Vì đẹp người đẹp nết nên Mị được nhiều chàng trai trong vùng để mắt tới. Tương lai của cô lẽ ra sẽ tốt đẹp, yên ấm, nhưng chỉ vì món nợ truyền đời của cha mẹ mà Mị bị bắt về làm con dầu trừ nợ cho nhà thống lí Pá Tra. Tuổi xuân của Mị đã bị A Sử, gã con trai xấc xược và hung bạo tước đoạt, giày xéo .
Quãng đời Mị sống trong nhà thống lí là chuỗi dài những đọa đày, tủi nhục. Tuy danh nghĩa là con dâu nhà quan lớn nhưng thực ra Mị chỉ là nô lệ, nô lệ, bị coi rẻ hơn cả con trâu, con ngựa. Đau khổ, cực nhục đã cướp mất tuổi xuân của Mị, biến cô thành kẻ nhẫn nhịn và cam chịu. Lúc mới bị bắt về, Mị phản ứng kinh khủng, định ăn lá ngón tự tử, nhưng rồi thương xót cha già, Mị không đành lòng chết. Đời Mị cứ thế lặng lẽ trôi đi. Cuộc sống không còn ý nghĩa. Cô sống mà như đã chết. Đau khổ triền miên đã làm cho Mị hóa lãnh đạm, lạnh nhạt. Mọi xúc cảm trong cô có vẻ như đã chai lì. Tuy nhiên, khát vọng sống trong Mị chưa trọn vẹn lụi tắt. Trong Mị luôn sống sót hai con người tưởng chừng trái chiều : Con người bên ngoài lạnh nhạt vô cảm và con người bên trong có sức sống bí mật nhưng mãnh liệt .
Tác giả lấy khung cảnh mùa xuân, đêm xuân làm nền cho diễn biến tâm trạng của Mị. Mùa xuân, đất trời tưng bừng sắc tố, rộn ràng âm thanh, rất thân thiện với quãng đời hồn nhiên, vui tươi ngày trước của Mị : Trên đầu núi, những nương ngô, nương lúa gặt xong, ngô lúa đã xếp yên đầy những nhà kho. Trẻ con đi hái bí đỏ, tinh nghịch, đã đốt những lều canh nương để sưởi lửa. Ở Hồng Ngài người ta thành lệ cứ ăn Tết khi gặt hái vừa xong, không kể ngày, tháng nào. Ăn Tết như thế cho kịp lúc mưa xuân xuống thì đi vỡ nương mới. Hồng Ngài năm ấy ăn Tết giữa lúc gió thổi vào cỏ gianh vàng ửng, gió vã rét rất kinh hoàng. Nhưng trong những làng Mèo Đỏ, những chiếc váy hoa đã đem ra phơi trên mỏm đá xòe như con bướm sặc sỡ Đám trẻ đợi Tết, chơi quay, cười ầm trên sân chơi trước nhà. Ngoài đầu núi lấp ló đã có tiếng ai thổi sáo rủ bạn đi chơi .
Đoạn văn tả cảnh mùa xuân trên vùng núi cao Tây Bắc với những hình ảnh rực rỡ sinh động và đầy sức sống. Màu sắc sặc sỡ của những chiếc váy hoa của những cô gái phơi trên những mỏm đá báo hiệu Tết đã đến gần. Tiếng cười ầm của đám trẻ con chơi quay trên sân chơi trước nhà. Tiếng sáo thổi réo rắt rủ bạn tình đi chơi. Tiếng chó sủa xa xa Những đêm tình mùa xuân đã tới .
Sức sống tưng bừng của vạn vật mùa xuân đã làm cho tâm hồn Mị hồi sinh. Tâm trạng Mị lúc này trộn lẫn giữa nhiều cung bậc cảm hứng : vui sướng và đau khổ, tủi nhục đến mức muốn chết và khao khát sống. Những xúc cảm ấy đang trỗi dậy, cuộn xoáy, trào dâng trong lòng Mị .
Trong lúc trai gái và lũ trẻ con tụ tập đánh pao, đánh quay, thổi sáo, thổi khèn trên sân chơi đầu bản thì Mị thiết tha bồi hồi khi nghe tiếng sáo gọi bạn tình từ đầu núi vọng lại. Mị nhẩm thầm bài hát quen thuộc mà thời con gái cô hay hát :
Mày có con trai con gái rồi
Mày đi làm nương
Ta không có con trai con gái
Ta đi tìm tình nhân .
Sau bao năm câm lặng trong đau khổ, có lẽ rằng đây là lần tiên phong người con dâu gạt nợ khe khẽ cất tiếng hát thầm .
Cảnh vui xuân sinh động ở đầu bản và cảnh ăn Tết ồn ào trong nhà thống lí Pá Tra đã ảnh hưởng tác động mạnh tới tâm hồn Mị, khiến cô nhớ lại thời con gái chưa xa. Lúc đầu, Mị hành vi theo thói quen một cách vô thức : Ngày Tết, Mị cũng uống rượu. Mị lén lấy hũ rượu, cứ uống ực từng bát. Mị uống rượu mà như uống nỗi tủi hận, cay đắng vào lòng, hay là Mị cố ý uống thế cho thật say để quên đi nỗi khổ ? Tuy nhiên, hành vi ấy bộc lộ một sự chuyển biến khác thường đang diễn ra trong tâm trạng người con gái đáng thương .
Bi kịch khởi đầu khi ý thức về bản thân của Mị đang trỗi dậy. Mị say rượu lịm mặt ngồi đấy nhìn mọi người nhảy đồng, người hát Men rượu thức tỉnh nỗi nhớ về phần đời đã qua : Mị đang sống về ngày trước. Tiếng sáo gọi bạn tình văng vẳng bên tai Mị. Đấy là tiếng sáo của tình yêu rạo rực, của tuổi thanh xuân căng đầy sức sống. Dường như lúc này, Mị không còn là con dâu gạt nợ nhà thống lí Pa Tra nữa mà là cô gái xinh đẹp đang uống rượu bên nhà bếp lửa và thổi sáo : Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo. Bao kỉ niệm đẹp thời con gái sống dậy trong lòng Mị : Mị thổi sáo giỏi có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị. Hồi tưởng về mùa xuân tươi đẹp thời con gái, điều đó cho thấy con người thật của Mị đang hồi sinh. Khát vọng sống như ngọn lửa đang bừng cháy trong tâm hồn Mị .
Diễn biến tâm trạng Mị rất phức tạp : Cô đang bị giằng xé bởi xích míc giữa thân phận tù túng của người con dâu gạt nợ và mong ước được tự do đi chơi Tết của cô gái đang khao khát tự do và tình yêu. Liệu Mị có dám cắt đứt sợi dây oan nghiệt đang thít chặt lấy số phận mình để đến với những game show vui tươi, với tiếng sáo gọi bạn tình réo rắt du dương ? !
Mải mê chìm đắm trong quá Khứ nên Mị tạm quên hiện tại : Rượu đã tan khi nào. Người về, người đi chơi đã vãn cả. Mị không biết, Mị vẫn ngồi trơ một mình giữa nhà. Mãi sau, Mị mới đứng dậy, nhưng Mị không bước ra đường chơi Mị từ từ bước vào buồng. Tâm trạng Mị phơi phới trở lại, trong lòng đùng một cái vui sướng như những đêm Tết ngày trước. Mị nhận ra rằng mình vẫn còn trẻ, Mị muốn đi chơi .
Khát vọng sống như ngọn lửa bừng cháy trong lòng khiến Mị càng thêm một phẫn uất trước tình cảnh tủi nhục của mình. Bao nhiêu người có chồng mà vẫn đi chơi ngày Tết đấy thôi. A Sử với Mị không có lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau. Mị muốn ăn lá ngón cho chết ngay, chứ không buồn nhớ lại nữa. Uất ức, nước mắt Mị ứa ra. Tiếng sáo gọi bạn vẫn lửng lơ bay ngoài đường :
Anh ném pao, em không bắt ,
Em không yêu, quả pao rơi rồi
Mị muốn quên thời con gái ngày trước mà không sao quên được. Tiếng sáo cứ lửng lơ trong đầu khiến cho Mị thiết tha bồi hồi .
Khi A Sử giật mình vào buồng để thay áo mới, liên tục đi rình bắt thêm con gái nhà người ta đem về làm vợ ; Mị lặng lẽ, thản nhiên xắn thêm miếng mỡ bỏ vào đĩa đèn cho sáng, quấn lại tóc, với tay lấy cái váy hoa, rút thêm cái áo. A Sử nhìn Mị, Mị không thèm nói một lời. Những hành vi làm mưa làm gió diễn ra trong khi tiếng sáo đang rập rờn trong đầu Mị. Tiếng sáo gọi bạn tình như đem đến cho Mị một sức mạnh mới, khơi gợi khao khát yêu đương và niềm hạnh phúc. Khi với tay lấy váy hoa là Mị đã thực sự sống lại thời con gái với bao tham vọng tươi đẹp .
Mị đã bừng tỉnh ; quá khứ, hiện tại xen kẽ trong tâm hồn Mị. Hiện tại thì tăm tối, ngột ngạt, mà tiếng sáo gọi bạn vẫn lơ lửng bay ngoài đường, thức tỉnh quá khứ xinh xắn chưa xa .
Những hành vi khác thường của Mị đã bị A Sử trấn áp phũ phàng. Sau câu hỏi kinh ngạc và khó chịu : Mày muốn đi chơi à ?, A sử trói Mị bằng cả một thúng sợi đay, quấn tóc lên cột làm cho Mị không cúi, không nghiêng được đầu nữa. Không có một dòng nào miêu tả thái độ phản kháng của Mị. Suốt từ đầu đến cuối, Mị chỉ yên lặng, bí mật cam chịu. Tuy vậy, chứa đựng bên trong lại là một cô Mị trọn vẹn khác, một cô Mị đang mê hồn sống với những kỉ niệm tình yêu. A Sử chỉ trói buộc được thể xác chứ không hề trói buộc được tâm hồn Mị .
Miêu tả diễn biến tâm trạng và hành vi của Mị trong đêm tình mùa xuân, Tô Hoài có vẻ như đã nhập thân vào nhân vật. Trong bóng tối, Mị đứng lạng lẽ như không biết mình đang bị trói. Hơi rượu nồng nàn nâng đỡ tâm hồn Mị. Tai Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa Mị đi theo những game show, những đảm chơi. Tuy Mị chưa giải thoát được thể xác nhưng Mị đã giải thoát được tâm hồn : Lòng Mị bồi hồi theo tiếng sáo : Em không yêu, quả pao rơi rồi, Em yêu người nào, em bắt pao nào Những vết dây trói đau nhức đưa Mị trở lại với thực tại đau đớn, khổ nhục. Mị vùng bước tiến. Nhưng tay chân đau không cựa được. Mị không nghe tiếng sáo nữa. Chỉ còn nghe tiếng chân ngựa đạp vào vách Mị thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa .
Mị đang sống với con người bên trong của mình : Chừng đã khuya Mị nín khóc, Mị lại bồi hồi nhớ đến thời gian trai bản đến bên vách làm hiệu, rủ tình nhân dỡ vách ra rừng chơi. Lúc này, thực tại và quá khứ cứ xen kẽ vào nhau, giằng xé tâm hồn Mị. Càng nhớ tới kỉ niệm cũ, Mị càng xót xa, đau khổ, phẫn uất trước thực tại phũ phàng : Cả đêm ấy Mị phải trói đứng như vậy. Lúc thì khắp người bị dây trói thít lại, đau nhức. Lúc lại nồng nàn tha thiết nhớ. Hơi rượu tỏa. Tiếng sáo. Tiếng chó sủa xa xa. Mị lúc mê, lúc tỉnh. Cho tới khi trời tang tảng rồi không biết sáng từ khi nào .
Mị bàng hoàng tỉnh Không một tiếng động. Mị thương những người đàn bà khốn khổ sa vào nhà quan Đời người đàn bà lấy chồng nhà giàu ở Hồng Ngài thì một đời con người chỉ biết đi theo đuôi con ngựa của chồng. Mị chợt nhớ lại câu truyện người ta vẫn kể : Đời trước, ở nhà thống lí Pá Tra có một người trói vợ trong nhà ba ngày rồi đi chơi, khi về nhìn đến thì vợ chết rồi. Nhớ thế, Mị sợ quá, Mị cựa quậy, xem mình còn sống hay chết, cổ tay, đầu, bắp chân bị dây trói siết lại, đau đứt từng mảnh thịt .
Như thế là cuộc trỗi dậy lần thứ nhất của Mị không thành. Mị không hề thoát khỏi âm ti trần gian là nhà bố con tên thống lí, nhưng Mị không còn là con ngựa, con rùa lùi lũi nuôi trong xó cửa nữa. Mị đã sống lại những thời gian của tuổi thanh xuân tươi tắn và tự do. Cuộc trỗi dậy ấy như một đợt sóng dâng lên rồi nhanh gọn tan ra, dù chưa làm biến hóa cuộc sống Mị nhưng những đợt sóng ngầm của xúc cảm đến khi nào đó sẽ tuôn trào mãnh liệt mà dẫn chứng là hành vi Mị liều lĩnh cởi trói cứu A Phủ và cùng anh trốn khỏi Hồng Ngài .
Ở đoạn văn này, tác giả miêu tả hành vi của Mị rất ít, nhưng người đọc vẫn bị hấp dẫn bởi một con người đang từ cõi âm u mơ hồ trỗi dậy, có một sức sống tiềm tàng mà không một thế lực gian ác nào vùi dập được. Không gian, thời hạn, giọng kể chuyện của tác giả đều tương thích với diễn biến phức tạp của tâm trạng Mị. Tô Hoài đã dẫn dắt người đọc dõi theo tâm trạng ấy, khi thiết tha bồi hồi, khi nghẹn ngào xót xa ! Đoạn văn miêu tả tâm trạng Mị trong đêm xuân thấm đẫm tính nhân văn, góp thêm phần tô đậm tính cách nhân vật Mị ; biểu lộ một cách chân thực và cảm động giá trị hiện thực và tinh thần nhân đạo của truyện ngắn Vợ chồng A Phủ .

Bài văn mẫu 5 Phân tích tâm trạng Mị trong đêm tình mùa đông

Tô Hoài thành công xuất sắc trong Vợ chồng A Phủ không chỉ do vốn sống, tình cảm sống của mình mà còn là do kĩ năng nghệ thuật và thẩm mỹ của một cây bút tài hoa. Trong Vợ chồng A Phủ, Tô Hoài đã sử dụng nhiều giải pháp thẩm mỹ và nghệ thuật, trong đó điển hình nổi bật và đáng chú ý quan tâm nhất là giải pháp nghiên cứu và phân tích tâm ý và hành vi của Mị trong từng chặng đường đời. Điểm thẩm mỹ và nghệ thuật ấy thật sự phát sáng và thăng hoa trong đoạn văn miêu tả tâm ý và hành vi của nhân vật Mị trong đêm mùa đông cứu A Phủ. Qua đó ta thấy được giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm .
Trong tác phẩm này, điều gây cho bạn đọc ấn tượng nhất đó chính là hình ảnh của cô gái dù làm bất kể việc gì, cô ta cũng cúi mặt, mặt buồn rười rượi. Đó là nét tâm ý của một con người cam chịu, buông xuôi trước số phận, thực trạng sống đen tối đầy thảm kịch. Sở dĩ Mị có nét tính cách ấy là do đời sống hôn nhân gia đình cưỡng bức giữa Mị và A Sử. Mị không được lấy người mình yêu mà phải ăn đời ở kiếp với một người mà mình sợ hãi, lãnh đạm. Một nguyên do nữa chính là do uy quyền, thần quyền, đồng tiền của nhà thống lý Pá Tra đã biến Mị thành một đứa con dâu gạt nợ. Mang tiếng là con dâu của một người phong phú nhất vùng, nhưng thật sự Mị chỉ là một kẻ nô lệ không hơn không kém. Điều đó làm Mị đau khổ, Mị khóc ròng rã mấy tháng trời và từng có dự tính ăn nắm lá ngón kết thúc cuộc sống mình. Thế nhưng sống lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi. Chính do đó Mị đã buông xuôi trước số phận đen tối của mình, trái tim của Mị dần chai sạn và mất đi nhịp đập tự nhiên của nó .
Song song với nét tính cách đó lại là tâm trạng của một người yêu đời, yêu đời sống, mong ước thoát khỏi thực trạng sống đen tối, đầy thảm kịch. Điều đó đã được biểu lộ trong đêm mùa xuân .
Trong đêm mùa xuân ấy, tâm trạng của Mị tăng trưởng theo những cung bậc tình cảm khác nhau, cung bậc sau cao hơn cung bậc trước. Ban đầu, Mị nghe tiếng sáo Mèo quen thuộc, Mị nhẩm thầm bài hát người đang thổi rồi Mị uống rượu và nhớ lại kỷ niệm đẹp thời thời xưa Mị ý thức được về bản thân và về cuộc sống rồi Mị muốn đi chơi. Nhưng sợi dây thô bạo của A Sử đã trói đứng Mị vào cột. Thế nhưng sợi dây ấy chỉ hoàn toàn có thể trói được thân xác Mị chứ không hề trói được tâm hồn của một cô gái đang hoà nhập với mùa xuân, với cuộc sống. Đêm ấy thật là một đêm có ý nghĩa với Mị. Đó là đêm cô thực sự sống cho riêng mình sau hàng ngàn đêm cô sống vật vờ như một cái xác không hồn. Đó là một đêm cô vượt lên uy quyền và đấm đá bạo lực đế sống theo tiếng gọi trái tim mình .
Sau đêm mùa xuân ấy, Mị lại liên tục sống kiếp đời trâu ngựa. Thế nhưng viết về yếu tố này, Tô Hoài khẳng định chắc chắn : cái khổ cái nhục mà Mị gánh chịu như lớp tro tàn phủ khuất che lấp sức sống tiềm tàng trong lòng Mị. Và chỉ cần có một luồng gió mạnh đủ sức thổi đi lớp tro buồn nguội lạnh ấy thì đốm lửa ấy sẽ phát cháy và giúp Mị vượt qua đời sống đen tối của mình. Giá trị nhân đạo của tác phẩm ngời lên ở chỗ đó .

Và cuối cùng, luồng gió ấy cũng đến. Đó chính là những đêm mùa đông dài và buồn trên núi rừng Tây Bắc đang về. Mùa đông rét buốt như cắt da cắt thịt, vì thế đêm nào Mị cũng ra bên ngoài bếp lửa để thổi lửa hơ tay. Trong những đêm đó Mị gặp A Phủ đang bị trói đứng chờ chết giữa trời giá rét. Thế nhưng Mị vẫn thản nhiên thổi lửa hơ tay dù A Phủ là cái xác chết đứng đó cũng thế thôi. Tại sao Mị lại lãnh cảm, thờ ơ trước sự việc ấy? Phải chăng việc trói người đến chết là một việc làm bình thường ở nhà thống lý Pá Tra và ai cũng quen với điều đó nên chẳng ai quan tâm đến. Hay bởi Mị sống lâu trong cái khổ, Mị quen khổ rồi nên Mị lãnh đạm, thờ ơ trước nỗi đau khổ của người khác. Một đêm nữa lại đến, lúc đó mọi người trong nhà đã ngủ yên cả rồi, Mị lại thức dậy đến bếp đốt lửa lên để hơ tay. Lửa cháy sáng, Mị lé mắt trông sang, thấy hai mắt A Phủ cũng vừa mở, một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã xám đen lại. Đó là dòng nước mắt của một kẻ nô lệ khi phải đối mặt với cái chết đến rất gần. Chính dòng nước mắt lấp lánh ấy đã làm tan chảy lớp băng giá lạnh trong lòng Mị. Lòng Mị chợt bồi hồi trước một người, trùng cảnh ngộ. Đêm mùa xuân trước Mị cũng bị A Sử trói đứng thế kia, có nhiều lần khóc nước mắt rơi xuống miệng, xuống cổ không biết lau đi được. Mị chợt nhận ra người ấy giống mình về cảnh ngộ, mà những người cùng cảnh ngộ rất dễ cảm thông cho nhau. Mị nhớ lại những chuyện thật khủng khiếp lúc trước kia, chúng nó bắt trói đến chết người đàn bà ngày trước cũng ở trong cái nhà này. Lí trí giúp Mị nhận ra Chúng nó thật độc ác. Việc trói người đến chết còn các hơn cả thú dữ trong rừng. Chỉ vì bị hổ ăn mất một con bò mà một người thanh niên khoẻ mạnh, siêng năng, say sưa với cuộc đời đã phải lấy mạng mình thay cho nó. Bọn thống trị coi sinh mạng của A Phủ không bằng một con vật. Và dẫu ai phạm tội như A Phủ cũng bị xử phạt như thế mà thôi. Nhớ đến những chuyện ngày trước, trở về với hiện tại, Mị đau khổ cay đắng cho thân phận của mình: Ta là thân đàn bà chúng nó đã bắt ta về trình ma nhà nó rồi thì chỉ còn biết chờ ngày rũ xương ở đây thôi. Nghĩ về mình, Mị lại nghĩ đến A Phủ có chừng này chỉ đêm nay thôi là người kia chết, chết đau, chết đói, chết rét, phải chết. Người kia việc gì mà phải chết như thế. A Phủ. Mị phảng phất nghĩ như vậy. Thật sự, chẳng có lí do gì mà bọn thống lí Pá Tra bắt A Phủ phải chết vì cái tội để mất một con bò! Trong đầu Mị bỗng nhiên nghĩ đến cảnh A Phủ bỏ trốn và chính Mị sẽ là người chết thay cho A Phủ trên cái cột tưởng tượng đó. Thế nhưng, Mị vẫn không thấy sợ, sự suy tưởng của Mị là có cơ sở của nó. Cha con Pá Tra đã biến Mị từ một con người yêu đời, yêu cuộc sống, tài hoa chăm chỉ, hiếu thảo, tha thiết với tình yêu thành một con dâu gạt nợ, một kẻ nô lệ đúng nghĩa, chúng đã tàn ác khi trói một người đàn bà ngày trước đến chết thì chẳng lẽ chúng lại không đối xử với Mị như thế ư? Như vậy, chứng kiến dòng nước mắt lấp lánh của A Phủ, tâm trạng của Mị diễn biến phức tạp. Mị thông cảm với người cùng cảnh ngộ, Mị nhớ đến chuyện người đàn bà ngày trước, lí trí giúp Mị nhận ra bọn lãnh chúa phong kiến thật độc ác, Mị xót xa trước số phận của mình rồi Mị lại nghĩ đến A Phủ; sau đó Mị lại tưởng tượng đến cái cảnh mình bị trói đứng Một loạt nét tâm lí ấy thúc đẩy Mị đến với hành động: dùng dao cắt lúa rút dây mây cởi trói cho A Phủ. Đó là một việc làm táo bạo và hết sức nguy hiểm nhưng nó phù hợp với nét tâm lí của Mị trong đêm mùa đông này. Sau khi cắt dây cởi trói cho A Phủ, Mị cũng không ngờ mình dám làm một chuyện động trời đến vậy. Mị thì thào lên một tiếng đi ngay rồi Mị nghẹn lại. A Phủ vùng chạy đi còn Mị vẫn đứng lặng trong bóng tối. Ta có thể hình dung được nét tâm lí ngổn ngang trăm mối của Mị lúc này. Lòng Mị rối bời với trăm câu hỏi: Vụt chạy theo A Phủ hay ở đây chờ chết?. Thế là cuối cùng sức sống tiềm tàng đã thôi thúc Mị phải sống và Mị vụt chạy theo A Phủ. Trời tối lắm nhưng Mị vẫn băng đi. Bước chân của Mị như đạp đổ uy quyền, thần quyền của bọn lãnh chúa phong kiến đương thời đã đè nặng tâm hồn Mị suốt bao nhiêu năm qua. Mị đuổi kịp A Phủ và nói lời đầu tiên. Mị nói với A Phủ sau bao nhiêu năm câm nín: A Phủ. Cho tôi đi! Ở đây thì chết mất. Đó là lời nói khao khát sống và khát khao tự do của nhân vật Mị. Câu nói ấy chứa đựng biết bao tình cảm và làm quặn đau trái tim bạn đọc. Đó chính là nguyên nhân hệ quả của việc Mị cắt đứt sợi dây vô hình ràng buộc cuộc đời của mình. Thế là Mị và A Phủ dìu nhau chạy xuống dốc núi. Hai người đã rời bỏ Hồng Ngài một nơi mà những kỉ niệm đẹp đối với họ quá ít, còn nỗi buồn đau, tủi nhục thì chồng chất không sao kể xiết. Hai người rời bỏ Hồng Ngài và đến Phiềng Sa, nhưng những ngày phía trước ra sao họ cũng chưa biết đến

Rõ ràng, trong đêm mùa đông này, sức sống tiềm tàng đóng một vai trò rất là quan trọng. Chính nó đã giúp Mị vượt lên trên số phận đen tối của mình. Mị cứu A Phủ cũng đồng nghĩa tương quan với việc Mị tự cứu lấy bản thân mình. Qua đoạn trích trên, Tô Hoài đã ca tụng những phẩm chất xinh xắn của người phụ nữ miền núi nói riêng và những người phụ nữ Nước Ta nói chung. Tô Hoài đã rất cảm thông và xót thương cho số phận hẩm hiu, không lối thoát của Mị. Thế nhưng bằng một trái tim nhạy cảm và chan chứa yêu thương, Tô Hoài đã phát hiện và ngợi ca đốm lửa còn sót lại trong trái tim Mị. Tư tưởng nhân đạo của nhà văn sáng lên ở đó. Đồng thời qua tác phẩm, Tô Hoài cũng đã chứng minh và khẳng định được chân lí muôn đời : ở đâu có áp bức bất công thì ở đó có sự đấu tranh để chống lại nó dù đó là sự vùng lên một cách tự phát như Mị. Quả thật qua đó tác phẩm này giúp ta hiểu được nhiều điều trong đời sống .
Với truyện ngắn Vợ chồng A Phủ nói riêng và tập Truyện Tây Bắc nói chung, ta hiểu vì sao Tô Hoài lại thành công xuất sắc trong thể loại truyện ngắn đến như vậy. Nét phong thái nghệ thuật và thẩm mỹ : sắc tố dân tộc bản địa đậm đà chất thơ chất trữ tình thấm đượm, ngôn từ lời văn giàu tính tạo hình đã quy tụ và phát sáng trong truyện ngắn này. Tác phẩm Truyện Tây Bắc xứng danh với giải nhất truyện ngắn phần thưởng do Hội nghệ sĩ Nước Ta trao tặng năm 1954 1955. Và Vợ chồng A Phủ thực sự để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng bạn đọc bởi những giá trị thẩm mỹ và nghệ thuật, giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của nó. Truyện ngắn này quả là một truyện ngắn tiêu biểu vượt trội cho phong thái Tô Hoài .
Đối với riêng em, truyện Vợ chồng A Phủ giúp em cảm thông thâm thúy trước nỗi khổ của người phụ nữ trong xã hội phong kiến miền núi, từ đó giúp em ngày càng trân trọng khát vọng của họ hơn. Đây quả là một tác phẩm văn chương đích thực bởi nó đã góp thêm phần nhân đạo hoá tâm hồn bạn đọc như Nam Cao đã ý niệm trong truyện ngắn Đời thừa .

Bài viết liên quan
0328593268
icons8-exercise-96 chat-active-icon