Cơ cấu dân số theo giới tính – DanSo.Org

Cơ cấu dân số theo giới tính

Khái niệm

Trên một phạm vi lãnh thổ, bao giờ cũng có dân số nam và dân số nữ cùng chung sống và số lượng nam, nữ thường có mối tương quan với nhau; từ đó hình thành nên Cơ cấu dân số theo giới tính (hay cơ cấu nam nữ). Cơ cấu dân số này có sự khác nhau tùy theo lứa tuổi và có thể diễn đạt theo nhiều cách: số lượng nam trên 100 nữ, số lượng nữ trên 100 nam hoặc số lượng nam (hoặc nữ) so với tổng số dân (tính bằng %).

Nhìn chung trên thế giới, trong tổng số trẻ mới sinh thì thường có số nam nhiều hơn số nữ ( tỉ số nam so với nữ thường xê dịch từ 103 đến 106 tùy theo từng lục địa, từng nước ). Tuy nhiên người ta quan sát thấy những nước có số nữ nhiều hơn thường là những nước kinh tế tài chính tăng trưởng ( châu Âu, Bắc Mỹ, Úc và New Zealand ), ở đây tuổi thọ trung bình của phái mạnh cũng thường thấp hơn phái đẹp. Trái lại, những nước có số nam trội hơn thường là những nước kinh tế tài chính chậm tăng trưởng, tuổi thọ trung bình giữa nam và nữ không chênh nhau nhiều ( đôi lúc của nam cao hơn của nữ ). Hiện tượng này nhờ vào vào rất nhiều yếu tố xã hội. Trong đó có yếu tố chăm nom, bảo vệ bà mẹ và trẻ nhỏ. Tại những nước kinh tế tài chính chậm tăng trưởng tỉ số phái đẹp ngày càng thấp vì mức tử trận của những bà mẹ và những em gái còn cao. Những nước có số nam trội hơn là những nước thuộc khu vực Nam Á và Trung Quốc .Xem thêm : Cơ cấu dân số theo độ tuổi

Cơ cấu dân số theo giới tính còn có sự khác nhau rõ rệt giữa thành thị và nông thôn. Sự khác nhau này phụ thuộc vào nhiều nhân tố như kinh tế, văn hóa, xã hội ở từng nơi và trong từng thời gian cụ thể. Tính chất và nhu cầu lao động cũng có ảnh hưởng nhiều đến cấu trúc dân số theo giới tính giữa hai khu vực nói trên. Chẳng hạn ở các khu công nghiệp nặng và lao động nặng nhọc (luyện kim, khai mỏ,…) thường có số nam cao hơn, trái lại ở các khu công nghiệp nhẹ (dệt, may) lại thường có số nữ cao hơn.

Các nhân tố ảnh hưởng tới cơ cấu dân số theo giới tính

Theo những số liệu thống kê thì khi mới sinh ra, nam nhiều hơn nữ nhưng trong quy trình tăng trưởng, sự chênh lệch giữa nam và nữ ngày càng giảm bớt. Xem xét theo từng lứa tuổi, người ta thấy từ độ tuổi trưởng thành trở lên sự chênh lệch gần như không đáng kể. Số liệu vào lúc sơ sinh thì nam nhiều hơn ( hơn 4 triệu so với số trẻ sơ sinh nữ ) nhưng tổng số nam trên thế giới tính ở mọi lứa tuổi chỉ nhiều hơn tổng số nữ khoảng chừng 25 triệu. Cơ cấu dân số theo giới tính chịu tác động ảnh hưởng của những yếu tố như :

Chiến tranh là một nguyên nhân quan trọng gây ra sự chết chóc hàng loạt trong một thời gian ngắn và đã làm đảo lộn kết cấu nam nữ. Trong chiến tranh, đa số tử vong thuộc về nam giới và sự mất mát này ảnh hưởng trực tiếp đến kết cấu dân số theo giới tính của nhiều nước và hậu quả thường kéo dài qua nhiều thế hệ. Ví dụ, Thụy Điển không có chiến tranh từ năm 1813 nên số nam và nữ ở độ tuổi 30 – 50 gần như ngang nhau. Trong khi đó, ở Liên bang Nga sau Chiến tranh thế giới thứ hai, tương quan giữa số nam và nữ trên tổng số dân là 45% và 55%.

Sự chênh lệch về điều kiện sống và làm việc của nam và nữ cũng như tình trạng kém về chăm sóc sức khỏe có thể làm tăng tỉ lệ tử vong của phụ nữ khi sinh đẻ. Trong khi đó những tệ nạn xã hội (nghiện rượu, ma túy…) làm chết người ở nam giới nhiều hơn. Mặt khác, nam giới thường làm việc trong các điều kiện nặng nhọc, vất vả hơn nữ giới và điều đó cũng có nhiều ảnh hưởng tới mức tử vong của nam.

Mức độ phát triển kinh tế cũng có tác động đáng kể đến cấu trúc dân số theo giới tính. Ở các nước kinh tế phát triển thường có hiện tượng tỉ lệ tử vong cao hơn ở nam giới. Trong khi đó ở các nước đang phát triển, mức tử vong của nữ giới lại có phần trội hơn, đặc biệt ở các bà mẹ khi sinh đẻ và ở các em gái do tình trạng thiếu chăm sóc hoặc nuôi dưỡng.

Một tài liệu quan trọng để nhìn nhận sự chênh lệch về mức tử trận giữa hai giới là tuổi thọ trung bình. Tuổi thọ trung bình của giới này so với giới kia càng chênh lệch bao nhiêu thì cấu trúc nam nữ càng đổi khác bấy nhiêu. Ở hầu hết những nước trên thế giới, tuổi thọ của nữ cao hơn tuổi thọ của nam. Ở nhiều nước tăng trưởng ( châu Âu, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Canada, Úc ) mức chênh lệch cao nhất hoàn toàn có thể lên đến 5 – 8 tuổi nghiêng về nữ. Trong khi đó ở những nước kém tăng trưởng ( Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh, Iraq, Nepan … ) tuổi thọ trung bình của nữ thấp hơn. Bình quân trên toàn thế giới, tuổi thọ trung bình của nữ cao hơn của nam là 2,6 tuổi .• Việc chuyển cư cũng có nhiều tác động ảnh hưởng đến sự đổi khác cơ cấu dân số theo giới tính, nhất là so với từng khu vực, từng vương quốc ở từng thời gian đơn cử. Số người xuất cư từ nước này sang nước khác tìm kiếm việc làm phần đông là phái mạnh và do đó, tác động ảnh hưởng không ít tới cơ cấu dân số theo giới tính của cả hai vương quốc.

Bài viết liên quan
0328593268
icons8-exercise-96 chat-active-icon