Cảm nhận về truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa – Trường THPT Thành Phố Sóc Trăng

Tài liệu hướng dẫn cảm nhận về truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu do THPT Sóc Trăng biên soạn gồm những gợi ý chi tiết giúp em phân tích đề, lập dàn ý, sơ đồ tư duy và tham khảo một số bài văn mẫu hay.

Hướng dẫn làm bài cảm nhận về truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa

Đề bài: Cảm nhận của anh/chị về truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” của Nguyễn Minh Châu.

1. Phân tích đề

– Yêu cầu: nêu cảm nhận về nội dung truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa.

Bạn đang xem : Cảm nhận về truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa

– Phạm vi tư liệu, dẫn chứng : từ ngữ, câu văn, chi tiết tiêu biểu trong phạm vi văn bản Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu.

– Phương pháp lập luận chính : nghiên cứu và phân tích, nêu cảm nhận .

2. Hệ thống vấn đề

Luận điểm 1: Khái quát tình huống truyện

Luận điểm 2: Cảm nhận về hai phát hiện của Phùng

Luận điểm 3: Cảm nhận về câu chuyện của người đàn bà hàng chài.

Luận điểm 4: Quan niệm của tác giả về nghệ thuật.

3. Lập dàn ý

a) Mở bài

– Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm :
+ Nguyễn Minh Châu là nhà văn có ảnh hưởng tác động quan trọng so với văn học Nước Ta trong quá trình cuộc chiến tranh Nước Ta và thời kỳ đầu của thay đổi .
+ Truyện ngắn “ Chiếc thuyền ngoài xa ” là tác phẩm tiêu biểu vượt trội cho đề tài đời tư – thế sự của Nguyễn Minh Châu sau năm 1975 .
– Nêu cảm nhận chung về tác phẩm : Truyện ngắn biểu lộ một bài học kinh nghiệm đúng đắn về cách nhìn nhận đời sống và con người : một cách nhìn phong phú nhiều chiều, phát hiện ra thực chất thật sau vẻ đẹp bên ngoài của hiện tượng kỳ lạ .

  • Top 10+ mở bài Chiếc thuyền ngoài xa hay và sáng tạo nhất

b) Thân bài

* Khái quát tình huống truyện

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng tìm vào vùng quê miền biển mong chụp được bức ảnh thẩm mỹ và nghệ thuật về làm lịch và tưởng đã thành công xuất sắc khi thu vào ống kính khung cảnh chiếc thuyền ngoài xa đẹp như một giấc mơ. Nhưng ngay sau đó, anh đã phải tận mắt chứng kiến một nghịch cảnh trớ trêu : cảnh bạo hành trong một mái ấm gia đình hàng chài vừa bước xuống từ con thuyền ấy. Những ngày sau, cảnh bạo hành đó vẫn tiếp nối. Chánh án Đẩu đã mời người đàn bà làng chài đến tòa án nhân dân để xử lý chuyện mái ấm gia đình của chị .

* Hai phát hiện của nghệ sĩ Phùng

– Vẻ đẹp của chiếc thuyền ngoài xa – “ cảnh đắt trời cho ”
+ Bức tranh với hình ảnh của chiếc mũi con thuyền đang “ in một nét mơ hồ lòe nhòe vào bầu sương mù trắng ”, là hình bóng của những con người, có cả người lớn lẫn trẻ nhỏ đang ngồi im như tượng nơi mũi thuyền ấy .
-> Một “ bức tranh mực tàu của một danh họa thời trung cổ ” với vẻ đẹp “ đơn thuần và toàn bích ” .
+ Cảm nhận của người nghệ sĩ : cảm thấy “ hoảng sợ, trong trái tim như có cái gì đó bóp thắt vào ”
-> Phùng là một người nghệ sĩ có tâm hồn tinh xảo, nhạy bén và có năng lực rung cảm trước cái đẹp
– Bức tranh về đời sống thô bạo, phi nhân đạo và hung tàn
+ Cảnh người đàn ông đánh đập vợ một cách tàn khốc, lão “ dùng chiếc thắt lưng quật tới tấp vào sống lưng người đàn bà ”, “ vừa đánh vừa thở hồng hộc, hai hàm răng nghiến ken két ” .
+ Cảm nhận của người nghệ sĩ : quá bất ngờ đến mức anh cứ há hốc mồm ra mà nhìn, anh như chết lặng người, không tin vào điều mình vừa thấy .
– Mối quan hệ giữa hai phát hiện : hai phát hiện của người nghệ sĩ Phùng trọn vẹn trái chiều nhau, đó phải chăng là sự trái chiều giữa cái đẹp với cái xấu, giữa cái đạo đức với cái phi đạo đức, giữa cái thanh cao với cái tàn tệ .

* Cảm nhận về câu chuyện của người đàn bà hàng chài

– Người đàn bà được mời đến tòa án nhân dân huyện để xử lý việc mái ấm gia đình .
– Bà đồng ý đánh đổi toàn bộ mọi thứ để không phải bỏ chồng .
– Những lí do người phụ nữ ấy đưa ra khiến Phùng và Đẩu phải thuyết phục và chứng tỏ người đàn bà ấy là một người tinh tế :
+ Với những con người hàng chài, người đàn ông chính là trụ cột của cả mái ấm gia đình ,
+ Chị và chồng đã cùng nuôi dạy những đứa con ,
+ Từng có những phút giây ấm cúng, hòa thuận và niềm hạnh phúc bên nhau
– Chị kể về chồng bằng toàn bộ tình yêu và sự đồng cảm :
+ Chồng chị vốn là “ một người đàn ông cục tính nhưng hiền lành lắm ”, anh chả đánh đập vợ khi nào .
+ Cuộc sống ngày càng trở nên bần hàn, khó khăn vất vả, cơ cực và túng quẫn, người đàn bà thì để nhiều nên thuyền ngày một chật đi, chính vì vậy nên chồng chị mới ngày càng trở nên độc dữ
-> Như vậy, trong mắt người đàn bà hàng chài, chồng bà cùng những hành vi gian ác của anh xét đến cùng chỉ là mẫu sản phẩm của sự nghèo túng, người đàn ông ấy vừa đáng trách nhưng cũng thật đáng thương, đáng được cảm thông .
-> Người đàn bà có cái nhìn khác hẳn với Phùng và Đẩu bởi bà không chỉ nhìn thấy cái bên ngoài mà còn phát hiện ra cái thực chất, cái cốt lõi bên trong. Qua đó, tác giả muốn gửi tới bạn đọc thông điệp về cách nhìn nhận, nhìn nhận con người và cuộc sống .

* Quan niệm của tác giả về nghệ thuật

– Khi nhìn vào tấm ảnh ấy, Phùng thấy : “ màu hồng hồng của ánh sương mai ” và cả hình ảnh của người đàn bà bước ra từ tấm ảnh đó .
– Hình ảnh mang đậm ý nghĩa hình tượng .
+ Ánh hồng sương mai chính là hình ảnh hình tượng cho vẻ đẹp, sự bay bổng, lãng mạn
+ Người đàn bà hàng chài chính là hiện thực của cuộc sống .
-> Tác giả Nguyễn Minh Châu muốn gửi tới người đọc ý niệm của mình về nghệ thuật và thẩm mỹ : Nghệ thuật chân chính không khi nào rời xa đời sống .

c) Kết bài

– Khái quát những nét rực rỡ về giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật và thẩm mỹ của tác phẩm
– Nêu cảm nghĩ của bản thân .

Bài văn đạt điểm cao cảm nhận về Chiếc thuyền ngoài xa (Nguyễn Minh Châu)

Nguyễn Minh Châu – người mở đường tinh anh và năng lực của văn học Nước Ta thời kì thay đổi. Những tác phẩm của ông để lại dấu ấn thâm thúy với người đọc : “ Mảnh trăng cuối rừng ”, “ Bức tranh ” và đặc biệt quan trọng là tác phẩm “ Chiếc thuyền ngoài xa ” viết vào những năm đầu thời kì thay đổi .

Truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” thể hiện một bài học đúng đắn về cách nhìn nhận cuộc sống và con người: một cách nhìn đa dạng nhiều chiều, phát hiện ra bản chất thật sau vẻ đẹp bên ngoài của hiện tượng. Đồng thời tác phẩm in đậm phong cách tự sự triết lí của Nguyễn Minh Châu: với cách khắc họa nhân vật, xây dựng cốt truyện độc đáo và sáng tạo.

Để có một bộ lịch nghệ thuật và thẩm mỹ về thuyền và biển thật vừa lòng, trưởng phòng đề xuất nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng đi thực tiễn chụp bổ trợ một bức ảnh với cảnh biển buổi sáng có sương mù. Nhân chuyến đi thăm Đẩu, người bạn chiến đấu năm xưa, giờ đang là chánh án huyện, Phùng đi tới một vùng biển từng là mặt trận cũ của anh thời chống Mĩ. Đã mấy buổi sáng mà anh vẫn chưa chụp được một bức ảnh nào. Sau một tuần lễ, Phùng đã chụp được một bức ảnh tuyệt đẹp về chiếc thuyền ngoài xa : “ một chiếc thuyền lưới vó … như thể một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ. “ Mũi thuyền in một nét mơ hồ loè nhoè vào bầu sương mù trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào. Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc như tượng trên chiếc mui khum khum, đang hướng mặt vào bờ. Tất cả khung cảnh ấy nhìn qua những cái mắt lưới nằm giữa hai chiếc gọng vó hiện ra dưới một hình thù y hệt cánh một con dơi … ”. Bức ảnh “ Chiếc thuyền ngoài xa ” là một vẻ đẹp mà cả đời bấm máy có lẽ rằng Phùng chỉ có diễm phúc phát hiện một lần : “ Trong khoảng thời gian ngắn bồn chồn, Phùng tưởng chính mình vừa mày mò thấy cái chân lí của sự toàn thiện, tò mò thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn ”. Bức ảnh “ Chiếc thuyền ngoài xa ” là sự phát hiện mê hoặc của người nghệ sĩ trên con đường phát minh sáng tạo cái đẹp thẩm mỹ và nghệ thuật .
Tác phẩm không dừng lại ở đó, người nghệ sĩ Phùng bàng hoàng khi phát hiện ra thực sự của đời sống bên trong bức ảnh tuyệt mĩ của “ Chiếc thuyền ngoài xa ” : Bước ra là một người đàn bà căng thẳng mệt mỏi, cam chịu và một lão đàn ông dữ dằn, độc ác, coi việc đánh vợ như thể phương cách giải tỏa những uất ức khổ đau : “ Lão đàn ông lập tức trở nên hoành tráng, mặt đỏ gay, lão rút trong người ra một chiếc thắt lưng … lão trút cơn giận như lửa cháy bằng cách dùng chiếc thắt lưng quật tới tấp vào người đàn bà, lão vừa đánh vừa thờ hồng hộc, hai hàm răng nghiến ken két … ”. Trong “ chiếc thuyền ngoài xa ”, một thực sự còn trớ trêu, cay đắng nữa : Cha con lão làng chài coi nhau như quân địch “ Thằng bé chạy một mạch, sự tức giận stress … lập tức nhảy xổ vào cái lão đàn ông … liền dướn thẳng người vung chiếc khóa sắt quật vào giữa khuôn ngực lão đàn ông ”. Người nghệ sĩ Phùng như cay đắng nhận thấy những cái ngang trái, thảm kịch trong mái ấm gia đình thuyền chài kia đã là thứ thuốc rửa quái đản làm những thước phim huyền diệu của cái máy ảnh mà anh dày công phát minh sáng tạo thẩm mỹ và nghệ thuật bổng hiện hình một thực sự cuộc sống sót xa. Tấm ảnh về chiếc thuyền thì rất đẹp, nhưng đời sống đích thực của mái ấm gia đình dân chài trên chiếc thuyền ấy chẳng có gì là đẹp. Sự nghịch lí ấy đặt ra yếu tố so với người nghệ sĩ về mối quan hệ giữa nghệ thuật và thẩm mỹ và đời sống. “ Nghệ thuật không nên là ánh trăng lừa dối ” ( Nam Cao ) .
Phùng từng là người lính cầm súng chiến đấu để đem lại đời sống thanh thản, tốt đẹp. Nhưng hiện thực đời sống vẫn còn những góc khuất. Đặc biệt là câu truyện của người đàn bà làng chài ở TANDTC huyện. Bề ngoài, đó là một người đàn bà nhẫn nhục, cam chịu, bị chồng liên tục hành hạ, đánh đập thật khốn khổ “ ba ngày một trận nhẹ, năm ngày một trận nặng ”, nhưng người đàn bà vẫn nhất quyết gắn bó với lão đàn ông ấy : “ Con lạy quý tòa .. Quý tòa bắt tội con cũng được, phạt tù con cũng được, đừng bắt con bỏ nó ”. Nguồn gốc của những nghịch lí đó là tình thương vô bờ so với những đứa con “ Đám đàn bà hàng chài ở thuyền chúng tôi cần phải có người đàn ông để chèo chống khi phong ba, để cùng làm ăn nuôi nấng … phải sống cho con chứ không phải sống cho mình ”. Phùng từng là người lính chiến đấu giải phóng miền Nam khỏi nanh vuốt quân xâm lược nhưng lại không thể nào giải phóng được số phận của người đàn bà xấu số. Qua câu truyện của người đàn bà, Phùng càng thấm thía : không hề đơn thuần trong cái nhìn về cuộc sống và con người .
Người đàn bà hàng chài không có tên, một người vô danh như biết bao người đàn bà vùng biển khác. Thấp thoáng trong người đàn bà ấy là bóng hình của biết bao người phụ nữ Việt Nam nhân hậu, bao dung, giàu đức hi sinh. Người đàn bà ấy thật đáng san sẻ cảm thông. Lão đàn ông trước kia là một “ anh con trai cục tính nhưng hiền lành ” nay là một người chồng gian ác. Ông ta vừa là nạn nhân của đời sống khốn khổ, vừa là thủ phạm gây nên bao đau khổ cho chính những người thân trong gia đình của mình. Làm thế nào để đem lại cái phần thiện trong người đàn ông ấy ? ! Trong một mái ấm gia đình như mái ấm gia đình vợ chồng làng chài, những đứa trẻ như chị Phác, cậu bé Phác lớn lên và sẽ thành người như thế nào ? Những người nghệ sĩ như Phùng, những nhà quản lí xã hội như Đẩu sẽ làm gì để đời sống bớt đi những mảnh đời như vậy ?
Cốt truyện của tác phẩm rất phát minh sáng tạo và độc lạ. Những trường hợp chứa đầy sự nghịch lí : Một trưởng phòng muốn có tờ lịch “ tĩnh vật trọn vẹn ” nhưng trong thực tiễn vẫn có hình ảnh con người. Một người nghệ sĩ chụp được bức ảnh tuyệt đẹp thì chính trong đó lại chứa những cái xấu ác. Một người đàn bà bị chồng đánh dã man nhưng không khi nào muốn từ bỏ lão. Những nghịch lí đó vẫn sống sót trong cuộc sống như nói lên một triết lí thâm thúy : Cuộc sống không hề đơn thuần mà phức tạp, không dễ gì tò mò. Người nghệ sĩ phải có cái nhìn nhiều chiều khi phản ánh hiện thực đời sống .
Người kể chuyện là sự hóa thân của tác giả vào nhân vật Phùng đã tạo ra một điểm nhìn trần thuật tinh tế. Lời kể trở nên khách quan, chân thực giàu sức thuyết phục. Ngôn ngữ nhân vật tương thích với đặc thù tính cách của từng người : giọng lão đàn ông thô bỉ, lời người đàn bà xót xa cam chịu … Việc sử dụng ngôn từ phát minh sáng tạo đã góp thêm phần khắc sâu hơn chủ đề tư tưởng của tác phẩm .

Truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” thể hiện một bài học đúng đắn về cách nhìn nhận cuộc sống và con người: Mỗi người trong cõi đời, nhất là người nghệ sĩ, không thể đơn giản, sơ lược khi nhìn nhận cuộc sống và con người. Cần một cách nhìn đa dạng nhiều chiều, phát hiện ra bản chất thật sau vẻ đẹp bên ngoài của hiện tượng. Đồng thời tác phẩm in đậm phong cách tự sự triết lí của nhà văn Nguyễn Minh Châu.

Có thể chứng minh và khẳng định : Nguyễn Minh Châu là một trong số những nhà văn tiên phong của thời kì thay đổi đã đi sâu mày mò thực sự đời sống, gan góc biểu lộ những góc khuất của cuộc sống ngay trong chính sách xã hội tốt đẹp của tất cả chúng ta. Đúng như lời của nhà văn Nguyễn Minh Châu đã nói : “ Nhà văn không có quyền nhìn sự vật một cách đơn thuần, và nhà văn cần phấn đấu để đào xới thực chất con người vào những tầng sâu lịch sử dân tộc “ .

Một số bài cảm nhận hay của học viên về tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa

Cảm nhận Chiếc thuyền ngoài xa – Bài số 1:

Nguyễn Minh Châu là một trong những cây bút tiên phong của văn học Việt Nam thời kỳ đổi mới với lối viết lãng mạn những vẫn chân thực và giàu cảm xúc. Khi chiêm nghiệm về cuộc đời và nghệ thuật, ông đã viết lên truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa với hai bức tranh đối lập nhau giữa cái đẹp toàn bích của nghệ thuật và sự thật đau đớn phũ phàng của đời thực. Câu chuyện kể lại chuyến đi thực tế của người nghệ sĩ nhiếp ảnh, nếu như những phát hiện mới mẻ của anh về vẻ đẹp nghệ thuật của thiên nhiên khiến người ta rung động, thì sự phát hiện về sự thật trần trụi và đắng cay của con người đằng sau vẻ đẹp ấy lại bóp nghẹt bao trái tim người đọc.

Tác giả đã viết lại câu truyện của Phùng khi đi trong thực tiễn để săn tìm một bức ảnh đẹp nhất về chủ đề biển trong sương sớm theo nhu yếu của trưởng phòng. Anh đã quay trở lại vùng biển từng là mặt trận cũ nơi anh tham gia kháng chiến chống đế quốc Mĩ. Nhân dịp này, anh thăm lại người bạn Đẩu nay đang làm chánh án tòa huyện. Sau nhiều buổi phục kích, ở đầu cuối Phùng cũng phát hiện được một cảnh đẹp vạn vật thiên nhiên trời cho khiến tâm hồn anh xao xuyến đến lạ lùng. Một chiếc thuyền ngoài xa mờ mờ ảo ảo trong sương sớm. Nhưng khi chiếc thuyền lại gần, bức tranh vạn vật thiên nhiên tuyệt đẹp ấy không còn nữa, hiện ra trước mắt anh là thực sự nghiệt ngã về cuộc sống éo le, đầy tủi nhục của người đàn bà hàng chài. Sau những lần tận mắt chứng kiến cảnh người chồng đấm đá bạo lực vũ phu đánh vợ, Phùng đã xông vào can ngăn. Người đàn bà được đưa tới tòa án nhân dân huyện. Trước những lời khuyên nhủ, giảng giải của Phùng và Đẩu về cuộc ly hôn, người đàn bà không những không chấp thuận đồng ý mà còn van xin họ đừng làm vậy. Câu chuyện của bà khiến cả hai người chiến sỹ cách mạng suy ngẫm lại về cuộc sống và thẩm mỹ và nghệ thuật .
Nghệ thuật ở đây là một bức tranh vạn vật thiên nhiên thật đẹp và sôi động về chiếc thuyền ngoài xa trong sương sớm. Phùng gọi đó là một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ. Mũi thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe vào bầy sương mù như sữa có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào. Vẻ đẹp ấy khiến người nghệ sĩ rung động và xuyến xao. Một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích khiến Phùng hoảng sợ như tâm trạng khi đứng trước một người con gái đẹp. Phùng tự hỏi lòng mình Chẳng biết ai đó lần đầu đã phát hiện ra bản thân cái đẹp chính là đạo đức ? Cảnh đẹp ấy đang xuyên thấu tâm hồn người nghệ sĩ, bóp thắt trái tim anh, tạo ra sự cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn. Có lẽ Phùng đang dành hết tổng thể xúc cảm của mình để hòa vào vạn vật thiên nhiên. Anh muốn được chiêm ngưỡng và thưởng thức nó một cách toàn vẹn. Cảnh đẹp ấy không phải ai cũng hoàn toàn có thể cảm nhận được. Phải là người tinh xảo, nhạy cảm mới thưởng thức được hết món quà thiêng liêng mà vạn vật thiên nhiên ban tặng. Phùng chụp vội những tấm ảnh để mang về tinh lọc cho trưởng phòng .
Thế nhưng, đằng sau bức tranh ấy lại là thực sự cay đắng về cuộc sống xấu số của người đàn bà làng chài. Chưa kịp tận thưởng hết những nét đẹp huyền diệu của vạn vật thiên nhiên thì sự phũ phàng của cuộc sống đã trình diện ngay trước mắt người nghệ sĩ. Tiếng quát mắng thô lỗ, cục cằn của người đàn ông trên thuyền làm Phùng bừng tỉnh. Hắn trút hết cơn giận bằng cách dùng chiếc thắt lưng quất tới tấp vào vợ mình. Nhưng điều đáng quan tâm ở đây là người đàn bà dù bị đánh đau đến vậy vẫn không hề chống cự, cũng không có tín hiệu trốn chạy. Điều đó càng làm Phùng thấy tò mò và khó hiểu. Anh ngỡ ngàng và chua xót trước thực sự éo le, trớ trêu ngay trên chiếc thuyền vừa đi vào bức ảnh thẩm mỹ và nghệ thuật của anh. Người xem hoàn toàn có thể cũng sẽ cảm nhận được một bức tranh toàn bích giống như anh vừa thấy, nhưng chỉ một mình anh tận mắt chứng kiến được thực sự phũ phàng đằng sau vẻ đẹp toàn thiện của bức tranh. Phải chăng cuộc sống luôn chứa đựng nhiều trái ngang mà người ta khó lòng phát hiện được ra nếu không khám phá kỹ càng, cụ thể ?
Sau nhiều lần tận mắt chứng kiến cảnh đấm đá bạo lực của người đàn ông vũ phu, Phùng đã quyết định hành động xông vào can ngăn và đánh nhau với hắn, Phùng bị thương được đưa về TANDTC huyện để băng bó. Tại đây, câu truyện của người đàn bà làng chài khiến cả Phùng và Đẩu một lần nữa rung động và xót xa. Dù bị chồng đánh, nhưng bà không hề có dự tính bỏ chạy hay ly hôn. Thậm chí khi Đẩu ý kiến đề nghị bà ly hôn với nguyên do Bà không hề ở cùng người chồng vũ phu như vậy đâu, bà đã một mực chối từ và van xin những anh đừng làm vậy. Trong đôi mắt đượm buồn của người đàn bà đau khổ còn chứa đựng biết bao nhiêu nỗi niềm. Các chú đâu có phải là người làm ăn … cho nên vì thế những chú đâu có hiểu được cái việc của những người làm ăn lam lũ, khó nhọc. Phải chăng giữa nghệ thuật và thẩm mỹ và cuộc sống có sự ngăn cách lớn đến vậy sao ? Phùng và Đẩu đã trải qua bao năm tháng khó khăn trong cuộc chiến tranh bom đạn, nay lại ngỡ ngàng trước tình cảnh của một người đàn bà làng chài xấu số. Người đàn ông mà những anh tận mắt chứng kiến cảnh đấm đá bạo lực, vũ phu đã từng là một người rất hiền lành. Nhưng do thực trạng khó khăn vất vả, do đời sống khắc nghiệt đã khiến hắn trở thành con người thô bạo như vậy. Đã thế, họ lại đẻ nhiều, mái ấm gia đình nào cũng xấp xỉ chục đứa, có khi cả nhà vợ chồng con cháu toàn ăn cây xương rồng luộc chấm muối … Lại một thực sự nữa được tọa lạc đằng sau cảnh nghiệt ngã mà Phùng chứng kiến. Sau những trận roi đòn đớn đau ấy, họ vẫn có những phút giây bình yên bên nhau, dù chỉ là rất ít. Nhưng hơn hết, người đàn bà không đồng ý li hôn vì bà đồng cảm cuộc sống và thực trạng của mình. Cuộc sống trên thuyền không hề thiếu người đàn ông những lúc sóng gió bão bùng. Hơn nữa, họ còn phải lo cho cả chục đứa con, nếu không có người đàn ông, làm thế nào hoàn toàn có thể sống qua được .
Cuộc sống là vậy, có nhiều uẩn khúc bên trong những gì ta nhìn thấy. Đằng sau bức tranh vạn vật thiên nhiên toàn bích đầy nghệ thuật và thẩm mỹ của chiếc thuyền ngoài xa lại là cảnh đấm đá bạo lực mái ấm gia đình tàn khốc trong nước mắt khổ đau. Nhưng đằng sau giọt nước mắt ấy lại là sự nhẫn nhục, là đức hi sinh của người vợ dành cho con cháu. Bà đồng ý những trận đòn roi vì tình yêu thương vô bờ cho đàn con. Cuộc sống trên thuyền không có người đàn ông sẽ chẳng thể nào vượt qua được những lúc bão bùng mưa gió. Có thể Phùng và Đẩu sẽ thở dài sau câu truyện của người đàn bà nhẫn nhục, nhưng trong thâm tâm họ lại dành sự xót thương, đồng cảm với những số phận cơ cực giống như bà. Lúc này, nghệ thuật và thẩm mỹ và cuộc sống không đơn thuần chỉ là một bức tranh toàn bích, mà còn là sự cảm thông, đồng cảm của những con người đang chiêm ngưỡng và thưởng thức thẩm mỹ và nghệ thuật .
Qua những trường hợp trên, tác phẩm đã mang lại bài học kinh nghiệm về cách nhìn nhận cuộc sống qua cái nhìn tổng lực. Mặt khác, đó cũng là những khó khăn vất vả của nhân dân trong thời kỳ đầu thay đổi quốc gia. Chiến tranh kết thúc, bao nhiêu máu xương của người anh hùng đã đổ xuống, nhưng đằng sự ăn mừng thắng lợi vẻ vang của toàn dân tộc bản địa, đời sống nhân dân vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn vất vả. Những hủ tục, những tệ nạn xã hội, đấm đá bạo lực mái ấm gia đình, bần hàn … vẫn đeo bám họ từng ngày. Bằng lối viết chân thực, giàu xúc cảm, nhà văn Nguyễn Minh Châu đã bộc lộ niềm xót thương và lòng đồng cảm với số phận những người nông dân xấu số. Nhất là người phụ nữ, họ luôn sống cam chịu, nhẫn nhục và giàu đức hi sinh. Nếu như chiếc thuyền ngoài xa không tiến lại gần, có lẽ rằng, Phùng sẽ không phát hiện ra thực sự đằng sau cảnh đẹp tuyệt trần mình vừa chụp được .
Sau này, mỗi khi nhìn lại bức ảnh, bóng hình người đàn bà lam lũ vất vả lại thấp thoáng hiện ra giữa cảnh đẹp vạn vật thiên nhiên mờ mờ ảo ảo. Tất cả đã làm nên một tuyệt tác thống nhất giữa cuộc sống và thẩm mỹ và nghệ thuật. Đồng thời, cách khắc họa nhân vật, thiết kế xây dựng diễn biến tài tình của Nguyễn Minh Châu qua việc sử dụng ngôn từ linh động, phát minh sáng tạo đã góp thêm phần làm điển hình nổi bật chủ đề – tư tưởng của tác phẩm .

>>> Đọc thêm bài văn mẫu: Phân tích hai phát hiện của nghệ sĩ Phùng trong Chiếc thuyền ngoài xa

Cảm nhận Chiếc thuyền ngoài xa Bài số 2:

Nguyễn Minh Châu với tác phẩm tiêu biểu cho cả phong cách lẫn nghệ thuật là “Chiếc thuyền ngoài xa” là thuộc trong số những nhà văn mở đường tài năng, tinh anh nhất cho văn học nước ta hiện nay. Quá trình đổi mới tư duy nghệ thuật chuyển từ cảm hứng sử thi lãng mạn sang cảm hứng thế sự đời thường đã được thể hiện rõ trong “Chiếc thuyền ngoài xa”. Ở tác phẩm này ông thật sự thành công với nghệ thuật miêu tả nhân vật, ông đã xây dựng được các nhân vật để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc.

Nhân vật Phùng là một người quý trọng và mê hồn nghề nghiệp nhiếp ảnh của mình, anh được trưởng phòng giao trách nhiệm chụp một bức ảnh thuyền và biển trong sương mù vào giữa tháng bảy để in trong bộ lịch năm sau. Chính vì muốn tìm tới những điều mới lạ và đẹp tươi cho nên vì thế Phùng đã tìm về vùng ven biển miền Trung nơi mặt trận xưa. Phùng còn là người nghệ sĩ có tâm hồn nhạy cảm, yêu tha thiết cái đẹp. Trước vẻ đẹp toàn bích của cảnh vật, tâm hồn người nghệ sĩ trở nên khó tả : “ tôi trở nên bồn chồn, trong trái tim như có cái gì đó bóp thắt vào … tôi tưởng như chính mình vừa tham gia vừa tò mò thấy cái chân lý của sự toàn thiện, tò mò thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn. Trong giờ phút thăng hoa cùng cái đẹp anh cảm nhận cái đẹp chính là đạo đức ”. Là tình nhân cái đẹp khi mà được tận mắt chứng kiến được chạm vào vẻ đẹp ấy thì quả là một điều tuyệt vời khó hoàn toàn có thể diễn đạt nổi
Muốn có được những khoảnh khắc và bức hình hợp tác ăn ý, Phùng đã bỏ ra thời hạn là một tuần lễ tâm lý tìm kiếm, phục kích mới chụp được một bức ảnh vừa lòng, một cảnh đắt trời cho. Trong tác phẩm này, anh không chỉ là tình nhân cái đẹp mà lạnh nhạt với mọi thứ mà còn là người chán ghét áp bức bất công, dám đối lập với cái ác và hành vi chống lại cái ác. Sau phút ngỡ ngàng thấy cái ác, diễn ra ngay trước mắt, Phùng đã phản xạ một cách tự nhiên như một tình nhân sự công minh. Anh hấp tấp vội vàng vứt chiếc máy ảnh xuống đất chạy đến ngăn cản người đàn ông vũ phu .
Là người từng chiến đấu cho sự nghiệp giải phóng quốc gia, giải phóng con người. Anh vẫn giữ quan điểm từ thời cuộc chiến tranh “ cái xấu ắt là từ phía địch ”, vì vậy anh đã ngộ nhận “ gã đàn ông vũ phu kia hẳn là từng đi lính ngụy ”, rồi đặt ra một câu hỏi “ lão ta trước hồi 75 có đi lính ngụy không ? ”. Anh cho rằng hành vi của anh là hành vi của một người anh hùng “ tôi nện hắn ta bằng tay không nhưng cú nào ra cú ấy, không phải bằng bàn tay của một anh thợ chụp ảnh mà bằng bàn tay của một người lính đã từng mười năm cầm súng ” .
Hình ảnh người đàn bà hàng chài không có tên, một người vô danh như biết bao người đàn bà vùng biển khác. Thấp thoáng trong người đàn bà ấy là bóng hình của biết bao người phụ nữ Việt Nam nhân hậu, bao dung, giàu đức hi sinh. Người đàn bà ấy thật đáng cảm thông trân trọng thâm thúy chính do tại đức bao dung chịu thương chịu khó của người. Chồng của bà là một người đàn ông trước kia là một “ anh con trai cục tính nhưng hiền lành ” nay là một người chồng gian ác. Ông vừa là nạn nhân của đời sống khốn khổ, vừa là thủ phạm gây nên bao đau khổ cho chính những người thân trong gia đình của mình .
Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để đem lại cái phần thiện trong người đàn ông ấy ? Trong một mái ấm gia đình như mái ấm gia đình vợ chồng làng chài, những đứa trẻ như chị Phác, cậu bé Phác lớn lên và sẽ thành người như thế nào. Những người như Phùng khi tận mắt chứng kiến cảnh tượng đó phải trăn trở đối phó ra làm sao. Chính vì vậy diễn biến góp phần một phần quan trọng không kém trong khắc họa những nội dung của tác phẩm. Những trường hợp chứa đầy sự nghịch lí : Một trưởng phòng muốn có tờ lịch “ tĩnh vật trọn vẹn ” nhưng trong thực tiễn vẫn có hình ảnh con người. Một người nghệ sĩ chụp được bức ảnh tuyệt đẹp thì chính trong đó lại chứa những cái xấu ác. Một người đàn bà bị chồng đánh dã man nhưng không khi nào muốn từ bỏ. Từ đó ta rút ra một triết lí nhân sinh thâm thúy rằng : ” Cuộc sống không hề đơn thuần mà phức tạp, không dễ gì tò mò. Người nghệ sĩ phải có cái nhìn nhiều chiều khi phản ánh hiện thực đời sống ” .

Với lời kể tự nhiên và giống như tác giả cũng đang là người chứng kiến tất cả những cảnh đó cho nên những cảnh và cảm xúc tới với độc giả thật tự nhiên và đầy những nghệ thuật điển hình giúp tác phẩm ngày một thành công và giàu ý nghĩa hơn. Truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” thể hiện một bài học đúng đắn về cách nhìn nhận cuộc sống và con người: một cách nhìn đa dạng nhiều chiều, phát hiện ra bản chất thật sau vẻ đẹp bên ngoài của hiện tượng. Đồng thời tác phẩm in đậm phong cách tự sự – triết lí của Nguyễn Minh Châu: với cách khắc họa nhân vật, xây dựng cốt truyện độc đáo và sáng tạo.

Trên đây là một số bài văn cảm nhận về truyện Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu mà THPT Sóc Trăng tổng hợp gửi tới các em học sinh với mong muốn các em nắm được những luận điểm, luận chứng, cách trình bày, hành văn rút kinh nghiệm cho bài viết của mình được hoàn thiện hơn. Để mở rộng ý cho bài văn các em có thể tìm đọc thêm bài văn mẫu phân tích truyện Chiếc thuyền ngoài xa để từ đó có sự cảm nhận rõ nét hơn theo các chi tiết đã được phân tích trong bài.

Tuyển tập những bài văn hay lớp 12 / THPT Sóc Trăng

Tuyển chọn văn mẫu hay phân tích, nêu cảm nhận về truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu.

Đăng bởi : trung học phổ thông Sóc Trăng
Chuyên mục : Giáo dục đào tạo

Bài viết liên quan
0328593268
icons8-exercise-96 chat-active-icon