Bánh trung thu – Wikipedia tiếng Việt

220px Hộp bánh Trung thu

Bánh trung thu là tên gọi một loại bánh có nguồn gốc từ Trung Quốc dùng để ăn trong các dịp Tết Trung thu, tiếng Việt có nghĩa là bánh nướng. Tuy nhiên bánh trung thu theo thời gian, và ở các nước, các vùng có những biến thể khác nhau. Ở Việt Nam nó được chỉ cho loại bánh nướng và bánh dẻo có nhân ngọt thường được dùng trong dịp Tết Trung thu. Bánh trung thu thường có dạng hình tròn (đường kính khoảng 10 cm) hay hình vuông (chiều dài cạnh khoảng 7–8 cm), chiều cao khoảng 4–5 cm, không loại trừ các kích cỡ to hơn, thậm chí khổng lồ.[1] Ngoài ra, bánh trung thu còn có nhiều kiểu dáng khác nhưng phổ biến hơn là kiểu lợn mẹ với đàn con, cá chép.

Bánh trung thu có tên gọi trong tiếng Trung là nguyệt bính (tiếng Trung: 月餅 (Nguyệt bính)/ Yuèbǐng), tiếng Anh là moon cake, nghĩa đen là bánh mặt trăng.

Bánh trung thu điển hình là bánh ngọt tròn, đường kính khoảng 10 cm và dày 3 trục4 cm, và thường được ăn ở khu vực miền Nam và miền Bắc Trung Quốc. Nhân bánh phong phú thường được làm từ đậu đỏ hoặc bột hạt sen được bao quanh bởi lớp vỏ mỏng (2,3mm) và có thể chứa lòng đỏ từ trứng vịt muối. Bánh trung thu thường được ăn trong nêm nhỏ kèm theo trà. Ngày nay, theo thông lệ, các doanh nhân và gia đình sẽ tặng chúng cho khách hàng hoặc người thân của họ làm quà tặng, giúp thúc đẩy nhu cầu về bánh trung thu cao cấp.

Do ảnh hưởng tác động của Trung Quốc, bánh trung thu và Tết Trung thu cũng được chiêm ngưỡng và thưởng thức và tổ chức triển khai ở những khu vực khác của châu Á. Bánh trung thu cũng đã Open ở những nước phương tây như một hình thức tinh xảo

Tết Trung thu[sửa|sửa mã nguồn]

Lễ hội được link ngặt nghèo với truyền thuyết thần thoại của Hằng Nga – nữ thần Mặt trăng bất tử. Theo Kinh Lễ, một cuốn sách cổ của Trung Quốc ghi lại những phong tục và nghi lễ, Hoàng đế Trung Quốc nên hiến tế cho mặt trời vào mùa xuân và mặt trăng vào mùa thu. Ngày 15 tháng 8 âm lịch là ngày gọi là Trung thu. Đêm vào ngày 15 tháng 8 âm lịch cũng được gọi là ” Đêm của mặt trăng ” .Vì vai trò TT của nó trong tiệc tùng Trung thu, bánh trung thu vẫn phổ cập ngay cả trong những năm gần đây. Đối với nhiều người, họ tạo thành một phần TT của thưởng thức tiệc tùng Trung thu mà ngày này thường được gọi là ‘ Lễ hội bánh trung thu ‘ .
Có một câu truyện dân gian về sự lật đổ của Đế chế Mông Cổ được tạo điều kiện kèm theo bởi những thông điệp nhập lậu trong bánh trung thu .Bánh trung thu được những nhà cách mạng nhà Minh sử dụng trong nỗ lực lật đổ những nhà quản lý Mông Cổ của Trung Quốc vào cuối triều Nguyên. Ý tưởng được cho là do Chu Nguyên Chương và cố vấn của ông Lưu Bá Ôn nghĩ ra, người đã truyền đi một tin đồn thổi rằng một bệnh dịch chết người của ” Thiêu bính ca ” đã lan rộng và đó là cách duy nhất để ngăn ngừa nó là ăn bánh trung thu đặc biệt quan trọng. Giai thoại truyền lại rằng, có một lần Chu Nguyên Chương ăn bánh nướng. Sau khi cắn một miếng, ông cho chiếc bánh vào một cái bát rồi đậy lại và hỏi Lưu Bá Ôn xem trong bát là thứ gì. Lưu đại thần bấm ngón tay rồi thưa : ” Nửa như mặt trời, nửa như trăng, vừa được kim long cắn một miếng, đó chính là bánh nướng “. Sau khi mở chiếc bát ra, quả nhiên đó chính là chiếc bánh nướng mà Chu Nguyên Chương vừa cắn dở. Từ sau việc này, Hoàng đế họ Chu càng thêm trọng dụng và tin yêu Lưu Bá Ôn ; ngay lập tức hồi sinh và phân phối sức mạnh đặc biệt quan trọng cho người dùng. Điều này đã thôi thúc sự phân phối nhanh gọn của bánh trung thu. Bánh trung thu chứa một thông điệp bí hiểm điều phối cuộc nổi dậy của người Hán vào ngày 15 tháng 8 âm lịch .Một giải pháp khác để ẩn thông điệp là in nó lên những mặt phẳng của bánh trung thu ( có gói bốn chiếc ), như một câu đố đơn thuần hoặc là một câu thần chú. Để đọc thông điệp, mỗi trong bốn chiếc bánh trung thu được cắt thành bốn phần. 16 mảnh tác dụng được ghép lại với nhau để bật mý thông điệp. Những miếng bánh trung thu sau đó được ăn để hủy hoại thông điệp .

Từ truyền thống lịch sử đến tân tiến[sửa|sửa mã nguồn]

Những loại bánh trung thu truyền thống cuội nguồn thường gồm có một lớp vỏ mỏng dính ( bề dày không quá 1 cm ), làm bằng bột mì, ít mùi vị, bảo phủ khối nhân rất ngọt và hơi có dầu. So với những loại bánh ngọt phương Tây, bánh trung thu có độ ngọt hơn rất nhiều. Thời xưa, nhân bánh thường là những quả trứng muối tượng trưng cho trăng rằm. Vị mặn của trứng muối có vẻ như ” trung hòa ” cho vị ngọt của những nguyên vật liệu khác. Bánh trung thu được đem nướng sau khi đã định hình .Ở Trung Quốc, trên mặt bánh trung thu thường in những chữ mang thông điệp tốt đẹp ( như ” song hỷ “, ” cát tường như ý ” ), hay tên của cơ sở sản xuất. Bên cạnh đó là hình tượng của Mặt Trăng, Hằng Nga, Thỏ Ngọc, hình hoa lá, như thể sự trang trí bổ trợ .Bánh trung thu văn minh hầu hết là sự cải cách mẫu mã là nguyên vật liệu của nhân bánh. Nếu như truyền thống cuội nguồn làm nhân bánh bằng trứng muối thì giờ đây nó hoàn toàn có thể là đậu xanh, khoai môn, jambon, những hương liệu như : cafe, sô-cô-la, những loại trái cây v.v. Thập kỷ 1980 Open những kiểu bánh trung thu được làm lạnh ( bánh dẻo lạnh ). Những năm gần đây còn Open loại bánh trung thu dành cho người ăn kiêng ( bánh trung thu chay ) .Bánh trung thu thường đắt hơn nhiều so với giá trị thực của nó bởi lẽ việc sản xuất và kinh doanh thương mại chỉ mang tính thời vụ và thị trường Giao hàng chỉ là những nơi mà Tết Trung thu có tầm ảnh hưởng tác động lớn như những nước châu Á như Trung Quốc, Đài Loan, Nước Ta, Nước Singapore, Nhật Bản, Nước Hàn .

Quy trình làm bánh[sửa|sửa mã nguồn]

Bánh trung thu gồm có hai thành phần cơ bản là vỏ bánh và nhân bánh, và tùy theo vỏ bánh ( làm bằng bột mì hay bằng bột gạo, bột gạo nếp ) cũng như quy trình tiến độ chế biến ( làm chín bằng lò nướng hay không ) mà người ta lại chia thành bánh nướng và bánh dẻo. Các nguyên vật liệu làm nhân bánh hoàn toàn có thể gồm có đậu xanh, mứt, xá xíu, lạp xường, trứng muối, đường, dầu ăn, mỡ lợn, hạt sen, hạt dưa v.v. Hiện hạt dưa để làm bánh Trung thu cũng có những mối lo về việc gây hại sức khoẻ nên người ta thay vào đó những loại hạt ngũ cốc khác như hạt óc chó, hạt mắc ca, hạt điều, hạt hướng dương, …Bánh nướng có vỏ làm từ bột mì, nước đường đun lẫn mạch nha, dầu ăn. Sau khi nặn bột đã ngào bao quanh nhân bánh, người làm bánh cho bánh vào khuôn ép rồi đem bánh nướng trong lò cho tới khi chín. Trong quy trình nướng bánh được phết thêm lòng đỏ trứng .Bánh dẻo có vỏ và nhân đều đã được làm chín từ trước, ngoài những cũng thường gặp bánh dẻo chay không nhân. Bột vỏ bánh được làm từ gạo nếp rang rây mịn, chút hương liệu như vani hay nước hoa bưởi, nước đường. Người làm bánh ngào bột, bao nhân và đem ép trong khuôn đã rắc chút bột chống dính. Sau khi tháo khuôn bánh đã hoàn toàn có thể sử dụng được ngay không cần bất kỳ giải pháp chế biến nào khác .

Bánh trung thu tại một số ít vương quốc[sửa|sửa mã nguồn]

250px Moon Cakes Bánh nướng tại một cửa hiệu người Hoa ở Chinatown, San Francisco

Trong phong tục của người Trung Quốc, tết Trung thu còn gọi là tết đoàn viên, thời điểm mọi thành viên trong gia đình tụ họp. Chính bởi vậy bánh trung thu của Trung Quốc theo truyền thống thường có hình tròn, tượng trưng cho “đoàn viên” và ý nghĩa này bắt nguồn từ đời nhà Minh. Bánh thường mang tên “bánh trăng”, “bánh mặt trăng” (月餅 “nguyệt bính”, Yuebing)[2] Bề mặt bánh thường in các chữ ngụ ý tốt lành. Ngày nay, bánh trung thu có nhiều hình dạng hơn, bao gồm cả hình vuông, hình các con giống, và được làm bằng nhiều nguyên liệu mới lạ, thậm chí chia thành nhiều kiểu loại đặc trưng Quảng Đông, Tô Châu hay Bắc Kinh. Trong văn học Trung Quốc, có một loại bánh trung thu được nêu trong tiểu thuyết võ hiệp của Cổ Long, truyện về Sở Lưu Hương là bánh trung thu “Hằng Nga hận” do tiệm bánh Tam Nhật Khai sản xuất, nổi danh giang hồ.

Ngoài ra, người Triều Châu còn có món bánh hoa sen ngàn lớp được ăn vào dịp Trung thu (giản thể: 莲花酥月饼; phồn thể: 蓮花酥月餅; bính âm: Liánhuā sū yuèbǐng; Hán Việt: liên hoa tô nguyệt bính). Bánh thuộc dòng bánh trung thu chiên ngàn lớp, không dùng phương pháp nướng và nguyên liệu gồm bột mì, đường, sữa, mỡ trừu và đậu đỏ hay hạt sen nhuyễn.

220px Bakpia pathok Một hộp bánh pía Triều Châu

Bánh pía (tiếng Trung: 朥饼; Bạch thoại tự: hó-piáⁿ là món bánh ngọt ngàn lớp có nhân và là bánh trung thu truyền thống xuất phát từ Triều Châu, Trung Quốc và được du nhập vào các khu phố người Hoa trên thế giới. Đặc biệt ở Đông Nam Á, nơi có Hoa Kiều cư ngụ là Malaysia, Indonesia, Philippines và Singapore. Ở Indonesia, bánh có tên gọi là
Bakpia Pathok. Tại tỉnh Vân Nam, Trung Quốc, bánh pía thường có nhân giăm bông được gọi là “Vân Nam hoả thoái nguyệt bính” (tiếng Trung: 云南火腿月饼; bính âm: Yúnnán huǒtuǐ yuèbǐng) và nhân làm từ cánh hoa ướp đường gọi là “Vân Nam tiên hoa bính” (tiếng Trung: 云南鲜花饼; bính âm: Yúnnán xiānhuā bǐng).

Tại Đài Loan những chiếc bánh trung thu truyền thống cuội nguồn sử dụng nhân làm từ khoai lang. Ngày nay khi văn hóa truyền thống gia nhập tăng trưởng, có thêm nhiều vị mới như kem, trà xanh, sôcôla. [ 3 ] 220px Tsukimi%2Cmoon viewing party%2Cjapan

Bánh Tsukimi dango (bên trái) cạnh bình cỏ susuki (chính giữa) và một đĩa hạt dẻ (bên phải)

Ở Nhật Bản bánh trung thu được bán quanh năm, ngoài bánh dày mochi thì loại bánh hay được sử dụng trong lễ tết trung thu của người Nhật là Tsukimi dango (nghĩa đen là bánh trôi trông trăng), nặn hình tròn, màu trắng, được bày theo hình tam giác trên một chiếc kệ gỗ.

Người Nhật dần biết tới bánh nướng của Trung Quốc và hội đồng người Hoa ở thành phố Tàu thuộc Yokohama có bánh nướng nhân đậu đỏ nhuyễn ( azuki ) ăn trong dịp Trung thu. Người Nhật không có thói quen ăn trứng muối nên bánh nướng kiểu Hoa ở Yokohama cũng không chứa trứng muối bên trong. Tên tiếng Nhật để gọi cho bánh nướng Trung thu là geppei ( 月餅 ) .
220px Korean rice cake Songpyeon 01 Songpyeon – bánh dày bán nguyệt của Triều Tiên ăn trong dịp Trung thuNgười Nước Hàn có hai loại bánh đặc biệt quan trọng là songpyeon, tức bánh dày hình bán nguyệt và chapssaltteok. Songpyeon và chapssaltteok được dùng cho ngày Tết Chuseok ( tết Trung thu hay lễ Tạ ơn ), cách làm giống với mochi của Nhật Bản .
Ở Nước Ta, bánh trung thu gồm có hai loại : bánh nướng và bánh dẻo. Bánh theo truyền thống cuội nguồn thường có nhân đậu xanh ( hay hạt sen ) hoặc nhân thập cẩm ( với jambon, lạp xưởng, lá chanh, mứt bí, mỡ đường v.v. ). Các hộp bánh thường gồm có cả hai loại bánh nướng, bánh dẻo, và trong dịp phá cỗ trông trăng đêm trung thu, hai loại bánh được mang ra ăn cùng nhau, bên cạnh những món ăn khác như cốm ( và chuối tiêu, trứng cút ), hồng, bưởi .Nước Ta cũng có loại bánh trung thu rau câu, còn được gọi là bánh trung thu tươi, có hiệu quả và hình dáng như bánh trung thu truyền thống lịch sử nhưng được làm từ rau câu ( thạch sương sa ). Nhân bánh như bánh trung thu nướng nhưng mềm hơn, phong phú hơn và được làm chín trước khi cho vào bánh. Nhân bánh thường là những loại nhân mềm, dễ phối hợp với độ mềm và giòn của rau câu như bánh flan ( caramel ), nhân đậu xanh đánh, thạch sữa. Loại bánh này thường không có chất dữ gìn và bảo vệ thế cho nên nó chỉ dùng được trong thời hạn ngắn. [ 4 ] Trong khi đó, hội đồng người Hoa ở Hồ Chí Minh, nhất là người Tiều không hề thiếu món bánh pía. [ 5 ] Ở Philippines, bánh trung thu của họ chính là bánh pía của Triều Châu, Trung Quốc mà người Hoa đem đến Philippines từ thế kỷ 16. Bánh thường thì có chứa đậu xanh, khoai môn, đậu đỏ, thịt lợn, khoai lang, hoặc thậm chí còn sầu riêng. Phần bột ngoài của bánh xếp lớp, ăn hơi giòn .
Tại Nước Singapore bánh trung thu trông vẻ bên ngoài khá giống bánh trung thu Nước Ta nhưng mùi vị thì khá độc lạ. Bánh được biến tấu thích mắt và ngon miệng hơn, tương thích với thị hiếu nhiều người với nhiều loại bánh lạ như bánh dẻo nhân trà xanh hay bánh nướng nhân bí đỏ, đặc biệt quan trọng là bánh nhân sầu riêng [ 6 ]. Màu sắc của bánh được phối tương thích với loại nhân bên trong, rất mê hoặc và đẹp mắt .
Bánh trung thu tại Malaysia đặt sự phát minh sáng tạo trong việc làm bánh lên số 1. Ngoài bánh truyền thống cuội nguồn ở đây còn có bánh với hình dạng khác nhau như bánh hình sò biển, bông hoa, ngôi sao 5 cánh, và đặc biệt quan trọng có rất nhiều màu. [ 7 ] Ở Đất nước xinh đẹp Thái Lan bánh trung thu với nhân sầu riêng và 1-2 lòng đỏ trứng muối được yêu thích nhất .

Thư viện ảnh[sửa|sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

Bài viết liên quan
0328593268
icons8-exercise-96 chat-active-icon